P100 boru, sahada PE100 hammaddeyle yapılmış basınçlı polietilen borunun kısaltılmış adıdır; teklif listelerinde P100, PE 100, HDPE 100 ya da HDPE P100 diye yazılan kalemlerin hepsi aynı ürünü anlatır. Kısaltma pratik ama eksiktir: aynı P100 adı, cidar kalınlığı ve basınç sınıfı birbirinden çok farklı borulara karşılık gelir. Siparişin doğru çıkması için P100 yazısının yanına dış çap, SDR veya PN değeri, kangal ya da boy tercihi ve hattın içme suyu olup olmadığı eklenmelidir.
Kısa Cevap
P100 boru, PE100 sınıfı polietilenden yapılan basınçlı HDPE borudur; PE100, malzemenin en az 10 MPa uzun süreli dayanıma (MRS) sahip olduğunu gösterir. Basınç sınıfını SDR belirler: SDR 17 = PN10, SDR 11 = PN16. İçme suyu borusu siyah gövdeli ve mavi şeritlidir, TS EN 12201 kapsamındadır. Ø125'e kadar çaplar kangal da gelebilir, büyük çaplar 6 veya 12 metre boydur; sıcak su hatlarında kullanılmaz.
Bu Yazıda Neler Var?
- P100 adının sahada neyi anlattığı
- PE100 hammadde sınıfının anlamı
- SDR ile basınç sınıfı arasındaki bağ ve atü dili
- Renk, mavi şerit ve baskı satırı
- Kangal mı boy mu
- Kullanıldığı ve kullanılmadığı hatlar
- Fiyatı belirleyen etkenler
- Sipariş verirken yazılacak bilgiler ve birleşim yöntemleri
P100 Boru Ne Demek?
P100, PE100 ifadesinin sahada kısalmış hâlidir: PE polietileni, 100 ise hammaddenin dayanım sınıfını gösterir. Aynı ürün teklif ve irsaliyelerde PE 100, HDPE 100 veya HDPE P100 diye de yazılır. Kataloğumuzdaki karşılığı PE 100 Borular kalemidir.
P100 bir çap ya da basınç değildir
P100 yazısı borunun çapını ya da basıncını söylemez; yalnız hammaddenin sınıfını söyler. Ø110 P100 diye istenen boru SDR 17'de PN10, SDR 11'de PN16 olabilir ve iki boru aynı değildir. Siparişte sınıfın yanına çap ve SDR ya da PN yazılmazsa teklif ile teslim farklı çıkabilir.
HDPE Borular
Katalogdaki karşılığı: PE 100 Borular
PE 100 Borular kalemi; PE100 polietilen, Ø16–Ø1600 mm dış çap, PN4–PN32 basınç sınıfları, TS EN 12201 standardı ve içme suyu için siyah gövde üzerinde mavi şeritle listelenir. Birleşim alın kaynağı ve elektrofüzyonla yapılır. Teklif isterken çapı, SDR veya PN değerini ve metrajı birlikte yazmanız yeterlidir.
PE100 Hammadde Sınıfı Neyi Anlatır?
PE100, malzemenin 20 °C suda 50 yıl için öngörülen asgari uzun süreli dayanımının (MRS) 10 MPa olduğunu anlatır. Boru hesabında bu değer 1,25 güvenlik katsayısına bölünür ve tasarım gerilmesi 8 MPa alınır. PE80'de MRS 8 MPa, tasarım gerilmesi 6,3 MPa'dır; aynı cidar kalınlığında PE100 boru bu yüzden daha yüksek basınç taşır, aynı basınç için de daha ince cidarla yetinir.
| Özellik | PE100 (P100) | PE80 |
|---|---|---|
| Asgari uzun süreli dayanım (MRS) | 10 MPa | 8 MPa |
| Tasarım gerilmesi (C = 1,25) | 8 MPa | 6,3 MPa |
| SDR 11 boru | PN16 | PN12,5 |
| SDR 17 boru | PN10 | PN8 |
PE 32 ise düşük yoğunluklu, küçük çaplı ve düşük basınçlı sulama işlerinde kullanılan ayrı bir sınıftır; P100 ile karıştırılmamalıdır. İki sınıfın satır satır karşılaştırması PE 100 mü PE 32 mi yazısında.
P100 Borunun Basınç Sınıfları
P100 borunun basınç sınıfını hammadde değil, cidar kalınlığı belirler. Bu oran SDR ile ifade edilir: SDR, dış çapın et kalınlığına bölümüdür ve küçüldükçe cidar kalınlaşır. PE100'de basınç sınıfı PN = 20 × 8 ÷ (SDR − 1) bağıntısıyla bulunur; sahada en çok istenen iki sınıf SDR 17 (PN10) ve SDR 11 (PN16)'dır.
| SDR | PE100 basınç sınıfı | Sahadaki karşılığı |
|---|---|---|
| SDR 21 | PN8 | 8 bar |
| SDR 17 | PN10 | 10 bar, 10 atü |
| SDR 13,6 | PN12,5 | 12,5 bar |
| SDR 11 | PN16 | 16 bar, 16 atü |
| SDR 9 | PN20 | 20 bar |
| SDR 7,4 | PN25 | 25 bar |
Sahada bar yerine sık duyulan atü bir gösterge basıncıdır; 1 at yaklaşık 0,98 bara eşittir ve pratikte bar ile eş anılır, bu yüzden 10 atü boru PN10, 16 atü boru PN16 olarak anlaşılır. Basınç sınıfı 20 °C su içindir; 30 °C'de 0,87, 40 °C'de 0,74 katsayısıyla düşer, ayrıntı HDPE boru kaç dereceye dayanır yazısında. Sınıf seçiminin mantığı ise HDPE boruda PN değeri rehberinde anlatılıyor.
Darbe basıncı da hesaba girer
Basınç sınıfı yalnız işletme basıncına göre değil, ani vana kapanması ve pompa duruşunda oluşan darbe basıncı da düşünülerek seçilir. PE100 SDR 11 boruda 1 m/sn'lik ani hız değişimi yaklaşık 3,1 barlık bir artış yaratır; bu değer çelik borudakinin yaklaşık dörtte biridir ama sıfır değildir.
Renk, Şerit ve Baskı Satırı
İçme suyu için kullanılan P100 boru siyah gövdeli ve mavi şeritlidir; şerit, borunun içme suyu hattına ait olduğunu sahada uzaktan gösterir. Sarı, turuncu veya sarı şeritli PE borular ise doğalgaz içindir, TS EN 1555 kapsamındadır ve bu hatlar lisanslı firmaların işidir. Uzun süre güneşte bekleyen boruda siyah gövde dayanıklı kalır, mavi şerit ise solabilir; bu, sınıfı değiştirmez ama istifin örtülmesi gerektiğini gösterir. Cidardaki baskı satırı da sınıfı, dış çap ve et kalınlığını, SDR ile PN değerini, TS EN 12201 standardını ve parti bilgisini taşır; teslimde ilk bakılacak yer burasıdır.
HDPE borularını tek sayfada görün
PE 100 ve PE 32 boruları çap ve basınç sınıfı aralığıyla karşılaştırın.
HDPE BorularKangal mı Boy mu?
Kataloğumuzda P100 boru Ø125'e kadar olan çaplarda kangal ya da boy, daha büyük çaplarda 6 veya 12 metrelik boy hâlinde yer alır. Kangal boyu çapa ve tedarikçiye göre değişir; küçük çaplarda 100 metre ve üzeri kangallar yaygındır, çap büyüdükçe kangal kısalır. Kesin kangal boyu teklif aşamasında netleşir.
| Özellik | Kangal | Boy (6 veya 12 m) |
|---|---|---|
| Çap aralığı | Ø125'e kadar | Tüm çaplar; Ø125 üstünde tek seçenek |
| Ek sayısı | Kangal boyunca eksiz, az ek | Her boy sonunda kaynak veya ek parça |
| Taşıma | Rulo; küçük araçla taşınabilir | Boy uzunluğu araç kasasını belirler |
| Serme | Açma güvenliği, burulma ve ovallik dikkat ister | Düz serilir, kaynak sahada hat boyunca yapılır |
| Tipik iş | Servis hattı, sulama, uzun küçük çaplı hatlar | Şebeke, isale, yangın hattı |
Kangalın bağı, kangal sabitlenmeden kesilmez; sarımın yaylanması yaralanmaya yol açabilir.
Kangal açma, soğukta serme ve uç düzeltme gibi saha ayrıntıları P100 kangal boru yazısında anlatılıyor.
P100 Boru Nerelerde Kullanılır, Nerelerde Kullanılmaz?
P100, basınç altında su taşıyan hatların borusudur. İçme suyu şebekesi ve servis bağlantıları, isale hatları, tarım ve peyzaj sulamasının ana hatları, pompa basma hatları ve gömülü dış yangın hatları tipik kullanım yerleridir; gömülü yangın hattında SDR 11 (PN16) yaygındır.
- İçme suyu şebekesi ve abone servis hatları
- Kaynaktan depoya uzanan isale hatları
- Tarım ve peyzaj sulamasında ana ve dağıtım hatları
- Pompa basma hatları
- Gömülü dış yangın ve hidrant hatları
- Kombi çıkışı, kalorifer ve sıcak kullanım suyu: PP-R, PE-RT veya PEX kullanılır
- Cazibeli kanalizasyon ve yağmur suyu: basınç sınıfı boşa ödenir, koruge veya PVC yeterlidir
- Doğalgaz: TS EN 1555 kapsamındaki sarı veya sarı şeritli borular ve lisanslı firma işi
Bina içindeki görünür yangın tesisatı ise yönetmelik ve proje gereği çoğunlukla çeliktir; gömülü PE hat binaya girişte flanş adaptörü veya PE-çelik geçiş parçasıyla çeliğe bağlanır. Basınçlı ve basınçsız HDPE ailesinin genel resmi HDPE boru nedir yazısında.
P100 Boru Fiyatını Ne Belirler?
P100 boruda tek bir liste fiyatı yoktur, çünkü aynı çaptaki iki boru SDR'ye göre farklı miktarda hammadde taşır. Ø110 boruda teorik metre ağırlığı SDR 11'de 3,02 kg, SDR 17'de 2,06 kg'dır; teslim biçimi ve ek parça oranı da toplamı değiştirir. Aşağıdaki tablo hangi etkenin fiyatı hangi yöne çektiğini gösterir.
| Etken | Fiyata etkisi | Neden |
|---|---|---|
| Dış çap büyüdükçe | ▲ artar | Metre başına hammadde hızla artar |
| SDR küçüldükçe (SDR 17'den SDR 11'e) | ▲ artar | Cidar kalınlaşır, metre ağırlığı yükselir |
| Toplam metraj arttıkça | ▼ düşer | Hazırlık ve sevkiyat daha çok metreye dağılır |
| Kangal veya boy tercihi | ◆ duruma göre | Ek sayısı, araç tipi ve taşıma hacmi değişir |
| 12 metrelik boy talebi | ◆ duruma göre | Ek sayısı azalır, uzun araç gerekir |
| Ek parça oranı yükseldikçe | ▲ artar | EF, kaplin ve flanş kalemleri ayrı fiyatlanır |
| Sevkiyat mesafesi | ▲ artar | Hacim ve araç doluluğu belirleyicidir |
Liste fiyatı yerine kırılımlı teklif
Çap, SDR, metraj, kangal veya boy tercihi ve teslim noktası değiştiğinde birim maliyet de değişir; tek bir liste rakamı bu değişkenleri gizlediği için yanıltıcı olur. Listenizi ilettiğinizde boru, ek parça ve sevkiyatı ayrı satırlarda gösteren teklif hazırlıyoruz. Ürün bazındaki etkenler HDPE boru fiyat rehberinde yer alıyor.
Sipariş Verirken Belirtilecekler
P100 siparişinde tek satırlık bir tarif yetmez; teklif ile teslimin aynı ürünü anlatması için aşağıdaki bilgiler birlikte yazılır. Çap ve SDR seçerken et kalınlığı ve iç çap değerleri P100 boru ölçü tablosunda yer alıyor.
- Hammadde
- PE 100
- Dış çap
- Örneğin Ø110 mm
- SDR veya PN
- Örneğin SDR 11 / PN16
- Kullanım
- İçme suyu ise mavi şeritli boru
- Teslim biçimi
- Kangal (Ø125'e kadar) veya 6 / 12 m boy
- Metraj
- Toplam metre; kangal veya boy adedi
- Ek parçalar
- EF, kaplin, flanş adaptörü; basınç sınıfıyla birlikte
- Standart
- TS EN 12201
- Teslim
- Adres, tarih ve indirme imkânı
Alın kaynağı
Aynı çap ve aynı SDR'deki boyları birleştirir; büyük çaplarda standart yöntemdir.
Elektrofüzyon
EF manşon ve ek parçalarla tamir, dar alan, servis bağlantısı ve farklı SDR geçişleri.
Kaplin
Sıkıştırmalı mekanik ek; tipik olarak Ø16–Ø110 aralığında, basınç sınıfı çapa ve seriye göre değişir.
Flanş adaptörü
Çelik flanşla vana, pompa ve sayaç gibi flanşlı ekipmana bağlantı sağlar.
P100 hattını tamamlayan kalemler
Ek parçanın basınç sınıfı hattınkinden düşük olmamalıdır; PE 32 boru ise düşük basınçlı küçük çaplı sulama içindir.
Sıkça Sorulan Sorular
P100 boru ne demek?+
P100, PE100 sınıfı polietilenden yapılmış basınçlı HDPE borunun sahadaki kısaltmasıdır. PE 100, HDPE 100 ve HDPE P100 aynı ürünü anlatır; 100 sayısı hammaddenin en az 10 MPa uzun süreli dayanıma sahip olduğunu gösterir.
P100 ile HDPE boru aynı şey mi?+
P100, HDPE boruların bir sınıfıdır. Her P100 boru HDPE'dir ama her HDPE boru P100 değildir; PE 80 ve PE 32 sınıfları ile basınçsız koruge ve drenaj boruları da HDPE ailesindedir. Siparişte sınıfın açıkça yazılması bu yüzden gerekir.
P100 boru içme suyunda kullanılır mı?+
Kullanılır. İçme suyu için TS EN 12201 kapsamındaki, siyah gövdeli ve mavi şeritli PE100 borular kullanılır. Şebeke ve servis hattında çap ve malzeme şartını yerel su idaresinin şartnamesi belirler.
P100 boru kaç bar dayanır?+
Basınç dayanımını SDR belirler: PE100'de SDR 17 boru PN10, SDR 11 boru PN16, SDR 9 boru PN20'dir. Bu değerler 20 °C su içindir; sıcaklık arttıkça izin verilen işletme basıncı düşer. Katalog aralığı PN4–PN32'dir.
P100 boru sıcak suda kullanılır mı?+
Sürekli sıcak su hatlarında kullanılmaz. Basınç sınıfı 30 °C'de 0,87, 40 °C'de 0,74 katsayısıyla düşer; kombi çıkışı, kalorifer ve sıcak kullanım suyu için PP-R, PE-RT veya PEX borular seçilir.
P100 boru hangi çaplarda üretilir?+
Kataloğumuzdaki PE 100 Borular kalemi Ø16 ile Ø1600 mm arasındaki dış çapları kapsar. Ø125'e kadar olan çaplar kangal veya boy, daha büyük çaplar 6 veya 12 metrelik boy hâlinde gelir; anma çapı dış çaptır.
P100 borunun mavi şeridi ne anlama gelir?+
Mavi şerit, borunun içme suyu hattına ait olduğunu gösteren renk kodudur. Doğalgaz boruları sarı, turuncu veya sarı şeritlidir. Uzun süre güneşte kalan boruda şerit solabilir; bu, borunun sınıfını değiştirmez.
P100 metrajınızı kırılımlı teklife çevirelim
Çap, SDR, metraj ve kangal ya da boy tercihinizi iletin; boru, ek parça ve sevkiyatı ayrı satırlarda gösteren teklif hazırlayalım.
Teklif Al
