Bir tesisat hattı baştan sona aynı çapta gitmez. Kolon kalın başlar, kat girişinde incelir, mahal içinde bir kez daha küçülür. Bu geçişlerin her biri bir redüksiyondur ve listede 32x25, 40x32, 25x20 gibi çift ölçüyle yazılır. Ölçünün hangi sırayla okunduğunu, redüksiyonun inegal te ve manşondan farkını ve iki farklı çapı tek parçada nasıl kaynattığınızı bu rehberde topladık.
Kısa Cevap
PPRC redüksiyon, iki farklı çaptaki hattı birleştiren geçiş parçasıdır. Ölçüsü her zaman büyük çaptan küçük çapa doğru yazılır: 32x25 ifadesi, 32 mm hattın 25 mm olarak devam ettiğini anlatır. Parçanın iki ucu farklı çapta olduğu için kaynak da iki ayrı kovan-mandren takımıyla, iki ayrı adımda yapılır. Çapı hat üzerinde değil, kolun ayrıldığı noktada küçültmek daha az kaynak noktası bırakır; bu durumda redüksiyon yerine inegal te kullanılır.
Bu Yazıda Neler Var?
- Redüksiyonun hattaki görevi ve tipik konumu
- 25x20, 32x25, 40x32 ölçülerinin okunuşu
- Redüksiyon, inegal te ve manşon arasındaki ayrım
- Redüksiyonun konulmaması gereken noktalar
- İki farklı çapı tek parçada kaynatma adımları
- Çap küçülünce hız, basınç ve sesin nasıl değiştiği
- Metraj yöntemi, 7 saha hatası ve sık sorulan sorular
PPRC Redüksiyon Nedir, Ne İşe Yarar?
Redüksiyon, hattın çapını tek parçada küçülten ek parçadır. Bir ucu büyük çapa, diğer ucu küçük çapa oturur; arada konik bir geçiş bulunur. Katalogda iki form görülür: her iki ucu da muflu olan tip ile bir ucu muflu, diğer ucu boru gibi erkek olan tip. Erkek uçlu tip, karşısındaki ek parçanın mufuna girerek kaynatılır ve arada ayrı bir manşona gerek bırakmaz. Sipariş öncesinde hangi formun geleceğini teyit etmek, sahada kaynak sırasını belirler.
Bir hatta çap nerede küçülür
- Ana kolon
- Kat kolonu
- Mahal branşmanı
- Armatür kolu
Ölçü Adlandırması: 32x25 ve 40x32 Nasıl Okunur?
Redüksiyon ölçüsü daima büyük çaptan küçük çapa doğru yazılır. 40x32 ifadesinde 40 mm giren, 32 mm çıkan taraftır. Ters yazım siparişte karışıklık üretir; özellikle telefonla verilen listelerde iki ölçünün sırası tekrar sorulmadan sipariş kapatılmamalıdır. Ölçüler boru dış çapına göredir, iç çapa göre değil; etiketteki sayı borunun dışını tarif eder.
| Ölçü | Okunuşu | Tipik konumu |
|---|---|---|
| 25x20 | 25 mm hattan 20 mm hatta geçiş | Kat kolonundan armatür koluna |
| 32x25 | 32 mm hattan 25 mm hatta geçiş | Kat girişinden mahal dağıtımına |
| 40x32 | 40 mm hattan 32 mm hatta geçiş | Ana kolondan kat kolonuna |
Listede ölçüyü çift yazın
Redüksiyon tek çapla sipariş edilemez. "Bir adet redüksiyon" ifadesi eksiktir; hangi çaptan hangi çapa geçildiği yazılmalıdır. Aynı kural inegal te için de geçerlidir: ana hat çapı ve kol çapı ayrı ayrı belirtilir.
Redüksiyon, İnegal Te ve Manşon Farkı
Üç parça da hattı birleştirir ama görevleri ayrıdır. Manşon aynı çapta iki boruyu uç uca ekler, çapı değiştirmez. Redüksiyon düz hat üzerinde çapı küçültür. İnegal te ise hem kol verir hem de o kolu küçük çapta bırakır. Bir branşman noktasında hem te hem redüksiyon kullanmak, aynı işi iki parça ve iki fazla kaynak noktasıyla yapmak demektir; inegal te varken bu tercih edilmez.
| Özellik | Redüksiyon | İnegal Te |
|---|---|---|
| Ne yapar | Düz hatta çapı küçültür | Kol verirken kolu küçültür |
| Uç sayısı | İki | Üç |
| Kaynak noktası | İki | Üç |
| Nerede doğru | Hat aynı doğrultuda incelirken | Branşman ana hattan küçük çıkarken |
| Yerine kullanılırsa | Kol veremez, ayrıca te gerekir | Düz hatta gereksiz bir kol bırakır |
Ölçü yazımı ikisinde de aynı mantıkla: önce ana hat çapı, sonra küçülen taraf.
Çap değiştiren ve hattı süren parçalar
Redüksiyon ve inegal tede iki çapı birden yazın; manşonda tek çap yeterlidir.
Redüksiyon Nereye Konur, Nereye Konmaz?
Redüksiyonun doğru yeri, debinin gerçekten azaldığı noktadır: kolon kollara ayrıldıktan sonra, kat girişinden sonra ya da tek armatüre giden kolun başında. Yanlış yer ise kolonun daha kolları ayrılmadan daraltılmasıdır; bu, alt katlarda değil üst katlarda kendini gösterir ve hattın tamamı sökülmeden düzeltilemez. Sayaç, filtre ve vana gruplarının hemen girişinde de daraltma yapılmaz; bu elemanlar hat çapıyla aynı ölçüde beslenir.
Doğru konum
Debinin fiilen azaldığı yerler.
- Kollar ayrıldıktan sonra
- Kat girişinin ardından
- Tek armatüre giden kolun başında
- Cihaz girişine yaklaşırken
Yanlış konum
Hattın tamamını etkileyen daraltmalar.
- Kollar ayrılmadan kolonda
- Sayaç ve filtre girişinde
- Vana grubunun hemen önünde
- Pompa çıkışında ani daralma
Daha iyi alternatif
Kol ve çap değişimi aynı noktadaysa.
- İnegal te ile tek parçada çöz
- Redüksiyonlu dirsekle dönüşü birleştir
- Kademeli geçişi tercih et
Redüksiyon Nasıl Takılır? Kaynak Adımları
- 1İki çapı da belirleyin ve kaynak makinesine önce hangi takımın takılacağına karar verin; iki uç iki ayrı kovan-mandren takımı ister.
- 2Boruları dik kesin. Eğri kesim, daldırma derinliğini tek tarafta azaltır ve o taraftan sızıntı başlar.
- 3Kesim çapaklarını temizleyin, boru ve parça yüzeyindeki tozu, yağı ve nemi alın.
- 4Daldırma derinliğini boru üzerine işaretleyin; işaret, kaynağın ne kadar ilerlediğini gözle kontrol etmenizi sağlar.
- 5Makine sıcaklığa ulaştıktan sonra boruyu kovana, parçanın mufunu mandrene aynı anda sokun; ısıtma süresi çapa göre değişir, makine kılavuzundaki süreye uyun.
- 6Süre dolduğunda ikisini birden çekip düz eksende, döndürmeden itin. Döndürme erimiş yüzeyi sıyırır.
- 7Soğuma tamamlanmadan parçayı hareket ettirmeyin; erken zorlanan ek, testte değil kullanımda açılır.
- 8Makineye ikinci çapın takımını takıp diğer ucu aynı adımlarla kaynatın.
PPRC Ek Parçalar
İki çapı tek parçada birleştiren geçiş
PPRC redüksiyon, hattın çapını tek noktada küçülterek ayrı bir manşon ve ek kaynak ihtiyacını ortadan kaldırır. Ölçüsü büyük çaptan küçük çapa doğru yazılır; 32x25 ve 40x32 gibi kombinasyonlar kolon ve kat geçişlerinin standart kalemleridir. İki ucu farklı çapta olduğu için kaynakta iki ayrı takım kullanılır ve bu, saha planlamasında sıra farkı yaratır. Sipariş listesine her zaman çift ölçüyle yazın.
Çap Küçülünce Hatta Ne Değişir?
Aynı debi daha küçük kesitten geçtiğinde akış hızı artar. Hız artışının iki görünür sonucu vardır: sürtünme kaynaklı basınç kaybı büyür ve hatta akış sesi duyulmaya başlar. Sıcak su kolonlarında bu ses, gece sessizliğinde şikâyet konusu olur. İkinci etki su darbesidir; hızlı akan su ani kapanan bir armatürde durduğunda hattı zorlar. Bu yüzden çap küçültme kararı, o noktadan sonra beslenen armatür sayısına bakılarak verilir; erken daraltma bir kalem tasarrufu getirir ama hattın tamamının performansını düşürür.
Metrajda Redüksiyon Nasıl Sayılır?
- Kat planında çapın değiştiği her nokta ayrı ayrı işaretlendi
- Her işarete giren ve çıkan çap çift ölçü olarak yazıldı
- Kol ile çap değişimi aynı noktadaysa inegal te olarak sayıldı
- Dönüş ile çap değişimi çakışıyorsa redüksiyonlu dirsek değerlendirildi
- Aynı ölçü kombinasyonları tek kalemde toplandı
- Liste "redüksiyon 10 adet" şeklinde tek çapla yazıldı
- Kolon, kollar ayrılmadan önce daraltılacak şekilde planlandı
Çap kararını etkileyen diğer kalemler
Vana çapı hattın çapıyla aynı seçilir; daraltma vananın önüne değil, sonrasına gelir.
Hangi hatta kaç mm gerekiyor?
Redüksiyon kararı, önce doğru çap seçimine dayanır. Batarya kolundan ana kolona kadar hangi hatta kaç mm gerektiğini tablolarla ayrı rehberde ele aldık.
PPRC Boru Çapları Rehberini AçRedüksiyon Uygulamasında 7 Saha Hatası
Ölçü ters yazılıyor
25x32 gibi ters yazım siparişte yanlış kalem getirir. Önce büyük çap yazılır.
Kolon erken daraltılıyor
Kollar ayrılmadan yapılan daraltma üst katlarda debi düşüklüğü olarak çıkar.
İnegal te yerine te ve redüksiyon
İki parça, iki fazla kaynak ve iki ek arıza noktası demektir.
Tek takımla iki uç kaynatılıyor
İki ucun çapı farklıdır. Zorlanan uçta daldırma derinliği tutmaz.
İtme sırasında döndürülüyor
Erimiş yüzey döndürüldüğünde sıyrılır; ek gövde bütünlüğünü kaybeder.
Soğumadan hat hareket ettiriliyor
Erken zorlanan ek yerinde durur ama kullanımda sızmaya başlar.
Vana girişinde daraltma yapılıyor
Vana hat çapıyla beslenmelidir; daraltma önüne değil sonrasına konur.
Redüksiyon Fiyatını Ne Belirler?
| Etken | Fiyata etkisi | Neden |
|---|---|---|
| Büyük uç çapı arttıkça | ▲ artar | Gövdedeki hammadde miktarı artar |
| İki çap arasındaki fark açıldıkça | ▲ artar | Daha uzun konik geçiş gövdesi gerekir |
| Az kullanılan ölçü kombinasyonu | ▲ artar | Stok devir hızı düşük kalemlerde hazırlık uzar |
| Aynı kombinasyonda adet arttıkça | ▼ düşer | Toplu hazırlık ve tek sevkiyat |
| Kalem çeşidi arttıkça | ▲ artar | Toplama ve kontrol süresi uzar |
| Sevkiyat mesafesi | ▲ artar | Araç doluluğu ve teslim noktası belirleyicidir |
Neden liste fiyatı yayınlamıyoruz?
Aynı parçanın iki ucundaki çap ve sipariş adedi değiştiğinde birim maliyet de değişir; sabit bir rakam yanıltıcı olur. Kalem listenizi alıp ölçü kırılımlı teklif hazırlıyoruz.
İstanbul Başakşehir'den Türkiye Geneline Tedarik
Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden PPRC boru ve ek parçalarını çap kırılımıyla tedarik eder. Redüksiyon ve inegal te kalemlerinde en sık yaşanan gecikme, ölçünün tek çapla yazılmasıdır; listeyi çift ölçüyle gönderdiğinizde eksikleri birlikte tamamlıyoruz. Ölçü ve adet teyidi alındıktan sonra sevkiyat açılır; Kocaeli, Bursa ve Ankara dahil Türkiye geneline teslimat yapıyoruz.
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Ürün grubu
- Üstyapı › PPRC Ek Parçalar
- Malzeme
- PP-R
- Ölçü bildirimi
- Büyük çap x küçük çap (mm)
- Birleşim
- Polifüzyon (soket) kaynağı
- İlgili standart
- TS EN ISO 15874
- Sevkiyat
- Türkiye geneli, şantiye teslim
Sıkça Sorulan Sorular
PPRC redüksiyon nedir?+
Hattın çapını tek parçada küçülten geçiş parçasıdır. Bir ucu büyük çapa, diğer ucu küçük çapa oturur. Ölçüsü 32x25 gibi çift yazılır ve her zaman büyük çaptan küçük çapa doğru okunur.
32x25 redüksiyon ne demek?+
32 mm hattın 25 mm olarak devam ettiği anlamına gelir. İlk sayı giren, ikinci sayı çıkan taraftır. Ters yazım siparişte yanlış kalem getirir.
Redüksiyon nasıl takılır?+
İki ucun çapı farklı olduğu için kaynak iki adımda yapılır. Her uç kendi çapına uygun kovan-mandren takımıyla ısıtılır, düz eksende döndürülmeden itilir ve soğuması beklenir. İkinci uç için makineye diğer takım takılır.
Redüksiyon yerine manşon kullanabilir miyim?+
Hayır. Manşonun iki ucu aynı çaptadır ve hattı sürdürür; çap değiştirmez. Çap küçültmek gerekiyorsa redüksiyon, kol vererek küçültmek gerekiyorsa inegal te kullanılır.
Kolonu nereden daraltmalıyım?+
Kollar ayrıldıktan sonra. Beslenen armatür sayısı azalmadan yapılan daraltma, üst katlarda debi düşüklüğü olarak ortaya çıkar ve hat sökülmeden düzeltilemez.
Çap küçülünce basınç düşer mi?+
Aynı debide hız arttığı için sürtünme kaynaklı basınç kaybı büyür, hatta akış sesi duyulur ve su darbesi riski artar. Bu yüzden daraltma noktası hesapla seçilir.
Redüksiyonlu dirsek ne zaman kullanılır?+
Dönüş ile çap değişimi aynı noktada birleştiğinde. İki ayrı parça yerine tek parça kullanmak bir kaynak noktasını ortadan kaldırır.
Redüksiyon listesini çift ölçüyle fiyatlandıralım
Kolon ve kat geçişlerindeki çap değişimlerini büyük çap x küçük çap biçiminde iletin; inegal te ile daha az kaynak noktasıyla çözülebilecek yerleri birlikte belirleyip teklifi hazırlayalım.
Teklif Al
