Tesisat metrajında en pahalı hata yanlış marka değil, yanlış çaptır. Bir kat kolonunu bir ölçü küçük seçtiğinizde hat çalışır ama iki musluk aynı anda açıldığında basınç düşer; bir ölçü büyük seçtiğinizde ise sıcak su musluğa geç gelir ve boşuna malzeme ödenir. Bu rehberde PPRC çap serisini, inç karşılıklarını, dış çap–iç çap ayrımını ve hangi hatta hangi ölçünün oturduğunu tablolarla veriyoruz.
Kısa Cevap
PPRC boruda yazan çap dış çaptır. Ø20, Ø25, Ø32, Ø40, Ø50 ve Ø63 en sık kullanılan ölçülerdir; katalogda seri Ø160 mm'ye kadar uzanır. Aynı dış çapta PN sınıfı yükseldikçe cidar kalınlaşır ve iç çap daralır — yani "Ø25" tek başına akış kapasitesini anlatmaz. Ölçü seçimi, o hattın aynı anda besleyeceği musluk sayısıyla yapılır.
Bu Yazıda Neler Var?
- PPRC çap serisi ve inç (parmak) karşılıkları
- Dış çap–iç çap ayrımı ve PN sınıfının etkisi
- Batarya kolundan ana kolona hangi hatta kaç mm
- Çap küçültme ve büyütme hatalarının sahadaki karşılığı
- Ek parça, vana ve kelepçe ölçüsünün boruya bağlanması
- Boy, metraj ve fire hesabı
- Sipariş listesi kontrolü ve sıkça sorulan sorular
PPRC Boru Çapları Tablosu ve İnç Karşılıkları
Sahada iki dil aynı anda konuşulur: proje metrajı milimetre, tesisatçı ise parmak (inç) der. İkisini birbirine çevirmeden verilen sipariş listesi, depoda yanlış ölçüyle karşılanır. Aşağıdaki tablo yaygın PPRC ölçülerinin milimetre–inç karşılığını ve tipik kullanım yerini gösterir.
| Dış çap | İnç karşılığı | Hattaki yaygın yeri |
|---|---|---|
| Ø20 mm | 1/2" | Tek batarya, lavabo ve eviye kolu |
| Ø25 mm | 3/4" | Banyo/mutfak kolu, birkaç musluk besleyen kol |
| Ø32 mm | 1" | Daire girişi, kombi bağlantısı, kat dağıtımı |
| Ø40 mm | 5/4" (1 1/4") | Kat kolonu, küçük bina kolonu |
| Ø50 mm | 6/4" (1 1/2") | Bina kolonu, ısıtma dağıtım hattı |
| Ø63 mm | 2" | Ana kolon, kazan dairesi çıkışı |
| Ø75 – Ø110 mm | 2 1/2" – 4" | Yüksek katlı ana kolon, toplu tesisat |
| Ø125 – Ø160 mm | 5" – 6" | Büyük tesis ana hattı |
Dış Çap mı, İç Çap mı? Etiketteki Sayı Neyi Söyler
PPRC boruda anma ölçüsü dış çaptır. Bu, tesisatta alışılmış demir boru mantığından farklıdır — dişli çelik boruda anma ölçüsü kabaca iç çapa karşılık gelir. Karışıklığın sahadaki sonucu şudur: "1 parmak demir yerine 1 parmak PPRC" diye Ø32 seçildiğinde, iç kesit beklenenden dar kalabilir.
İkinci değişken PN sınıfıdır. Dış çap sabitken PN25 borunun cidarı PN20'ye göre daha kalındır, dolayısıyla akışa kalan iç kesit daha küçüktür. Sınıfı yükseltirken çapı da gözden geçirmek gerekir; aksi hâlde dayanım artarken debi düşer.
| Özellik | Aynı Ø, PN20 | Aynı Ø, PN25 |
|---|---|---|
| Cidar kalınlığı | Daha ince | Daha kalın |
| Akışa kalan iç kesit | Daha geniş | Daha dar |
| Aynı debide basınç kaybı | Daha düşük | Daha yüksek |
| Metre ağırlığı | Daha düşük | Daha yüksek |
| Uygun olduğu yer | Soğuk su ve daire içi kollar | Isıtma, yoğun kullanım, uzun kolon |
| Ölçü kararına etkisi | Seri ölçü çoğu zaman yeterli | Uzun hatlarda bir üst ölçü değerlendirilir |
Karşılaştırma aynı dış çaptaki iki sınıfı gösterir. Kesin kesit ve basınç kaybı, hattın uzunluğu ve armatür sayısıyla birlikte hesaplanır.
Metrajı yazarken
Listeye ölçüyü tek başına değil, çap + PN + tip üçlüsüyle yazın: "Ø32 PN20 kompozit" gibi. Bu üç bilgi olmadan hazırlanan teklifler karşılaştırılabilir değildir; depoda da yanlış ölçü yüklenmesinin en sık nedeni budur.
Hangi Hatta Kaç mm? Ölçü Seçimi Adım Adım
Çap, tahminle değil, o boru parçasının aynı anda besleyeceği armatür sayısıyla seçilir. Su bir kolonun üstünden aşağı doğru dallandıkça her dallanmada ihtiyaç azalır; ölçü de kademeli olarak küçülür. Sıra genelde şu şekilde işler:
Uç noktadan başlayın
Tek bir batarya ya da eviye besleyen son kol, serinin en küçük ölçüsüyle çözülür. Buradan yukarı doğru toplayarak ilerleyin.
Islak hacmi toplayın
Bir banyoyu ya da mutfağı besleyen kolda aynı anda kaç armatürün açık olacağını belirleyin; ölçü bir kademe büyür.
Daire girişini belirleyin
Daire içindeki tüm ıslak hacimleri besleyen giriş hattı ve kombi bağlantısı ayrı bir kademedir.
Kolonu kat sayısına göre büyütün
Kolon her kat eklendiğinde daha fazla daireye hizmet eder; ölçü kat sayısıyla birlikte artar.
Isıtma hattını ayrı hesaplayın
Isıtma dağıtımında sıcaklık ve sirkülasyon debisi belirleyicidir; temiz su kolonuyla aynı ölçü kabul edilmez.
Uzun güzergâhta bir üst ölçüyü tartın
Hat uzadıkça sürtünme kaybı birikir. Uzun düz güzergâhlarda bir üst çap, ilave pompa ihtiyacından ucuza gelir.
Ölçü kolonda böyle kademelenir
- Ana kolon / kazan dairesi çıkışı
- Kat kolonu
- Daire girişi
- Islak hacim toplama kolu
- Armatür bağlantısı
En sık iki hata
Birincisi, kolonu "nasılsa plastik, ucuz" diyerek bir ölçü büyük seçmek — sıcak su musluğa geç gelir, hatta bekleyen su hacmi artar. İkincisi, kat sayısı arttığı hâlde kolonu üst katlarda küçültmemek ya da tam tersine tek ölçüyle tüm binayı geçmek. İkisi de sonradan sıva açmadan düzeltilemez.
Ölçüye göre seçilen boru ve dönüş parçaları
Boru ve ek parça aynı çap–sınıf ikilisiyle listelenir.
Çap Değişimi: Redüksiyon, İnegal Te ve Kavis
Hat boyunca ölçü küçüldüğü için PPRC metrajında ek parçaların büyük bölümü çap değiştiren parçalardır. Redüksiyon iki farklı çapı doğrudan birleştirir; inegal te ise ana hattan farklı ölçüde kol almaya yarar ve ayrı bir redüksiyon ihtiyacını ortadan kaldırır. Kesişen iki hattı birbirine değdirmeden geçirmek için ise C kavis kullanılır.
Redüksiyon
Kolonun kademeli küçülmesini sağlar. Metrajda her çap değişimi için bir adet düşünülür.
İnegal te
Ana hattan daha küçük ölçüde kol alır; ayrı redüksiyon kullanmadan tek parçada çözer.
C kavis
Aynı düzlemde kesişen iki boruyu birbirine temas ettirmeden atlatır.
İstavroz
Tek noktadan dört yöne dağıtım gereken kollektör benzeri düzenlerde kullanılır.
Çap değiştiren ve dağıtan parçalar
PPRC İnegal Te
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC Te Parça
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC İstavroz
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC İç dişli Te
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC Dış Dişli Te
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC Körtapa
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC Kapama Başlığı
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC Ek Parçalar
Metrajda en çok unutulan kalem
Kolon aşağıdan yukarı doğru küçüldüğü için her kademe değişiminde bir redüksiyon gerekir. Boru metresi doğru hesaplanmış bir listede eksik çıkan kalem çoğu zaman budur ve saha, ölçü uymadığı için hattı bekletir. Sipariş listenizi hazırlarken çap değişimi sayısını ayrıca sayın.
Kelepçe ve Askı Ölçüsü Boruya Bağlıdır
Kelepçe ölçüsü borunun dış çapına göre seçilir; aynı hatta iki farklı çap varsa iki farklı kelepçe gerekir. Isıtma ve sıcak su hatlarında ek bir kural daha vardır: boru ısındığında uzayacağı için askı düzeni hattı her noktasından rijit tutmamalı, uzamaya yön verecek şekilde kurulmalıdır. Aksi hâlde gerilme, boruda değil kelepçede ya da sıvada karşılık bulur.
Kelepçe ve taşıyıcılar
Boy, Metraj ve Fire: Listeyi Nasıl Çıkarırsınız
PPRC boru boy hâlinde gelir; yaygın uygulama 4 metredir, çapa ve tipe göre farklı boylar da bulunabilir — sipariş öncesi teyit ediyoruz. Metraj çıkarırken güzergâh uzunluğunu ölçmek yeterli değildir: her kaynakta boru ucunun bir bölümü ek parça kovanının içine girer ve dirsek sayısı arttıkça bu kayıp birikir.
- Her çap için metraj ayrı satırda yazıldı
- Dirsek, te ve redüksiyon adetleri güzergâhtan sayıldı
- Kaynak payı ve kesim firesi metraja eklendi
- Kelepçe adedi çap kırılımıyla belirtildi
- Metale geçen noktalar dişli parça olarak ayrı listelendi
- Ölçüler yalnız "parmak" olarak, mm karşılığı yazılmadan verildi
- Tüm hat tek çapla hesaplandı
- PN sınıfı listede belirtilmedi
PPRC'nin temelini mi tazelemek istiyorsunuz?
PN sınıfları, kompozit gövdenin ne işe yaradığı ve kullanım alanları ayrı bir rehberde ayrıntılı anlatılıyor.
PPRC Boru Nedir RehberiÇap Seçimi Maliyeti Nasıl Etkiler?
Ölçü büyütmek yalnız boru maliyetini artırmaz; ek parça, vana ve kelepçe de aynı çapa geçer. Aşağıdaki tablo, listedeki her kararın maliyeti hangi yöne çektiğini gösterir.
| Karar | Maliyete etkisi | Neden |
|---|---|---|
| Bir üst çapa geçmek | ▲ artar | Boru, ek parça, vana ve kelepçe birlikte büyür |
| Kolonu kademeli küçültmek | ▼ düşer | Üst katlarda gereksiz kesit ödenmez |
| PN20 → PN25 | ▲ artar | Metre ağırlığı ve malzeme miktarı yükselir |
| Çap sayısını azaltmak | ▼ düşer | Daha az redüksiyon, daha az kırılım, daha hızlı montaj |
| Dişli/pirinçli parça oranı | ▲ artar | Bu parçalar metre fiyatından bağımsız fiyatlanır |
| Metrajı tek seferde vermek | ▼ düşer | Tedarik ve sevkiyat tek planda toplanır |
Neden liste fiyatı yayınlamıyoruz?
PPRC'de aynı metrekare tesisatın maliyeti, çap dağılımına ve ek parça yoğunluğuna göre ciddi biçimde değişir. Tek bir metre rakamı bu kırılımı gizler. Bunun yerine listenizi alıp kalem kalem fiyatlıyoruz; böylece hangi kararın ne kadar yer tuttuğunu da görürsünüz.
İstanbul Başakşehir'den Türkiye Geneline Tedarik
Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden PPRC boru ve ek parçalarını tedarik eder. Çap kırılımı karışık listelerde en kritik nokta, boru ile ek parçanın aynı ölçü serisinden eşleştirilmesidir; teklifi bu kontrolü yaparak hazırlıyoruz. PPRC boru çubuk hâlinde sevk edildiği için kısa metrajlar bile boy katına yuvarlanır; kırılımı boy sayısına çevirip gösteriyoruz.
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Sevkiyat
- Türkiye geneli, şantiye teslim
- Ürün grubu
- Üstyapı › PPRC Borular · PPRC Ek Parçalar
- Malzeme
- PP-R (random kopolimer polipropilen)
- Katalog çap aralığı
- Ø20 – Ø160 mm
- Basınç sınıfı
- PN20 · PN25
- Standart
- TS EN ISO 15874
- Teklif süresi
- Metraj listesiyle aynı gün
Sıkça Sorulan Sorular
PPRC boru çapları nelerdir?+
Yaygın seri Ø20, Ø25, Ø32, Ø40, Ø50 ve Ø63 mm'dir. Katalogdaki aralık Ø20 ile Ø160 mm arasında uzanır; büyük ölçüler ana kolon ve toplu tesisat hatlarında kullanılır.
PPRC boruda yazan çap iç çap mı dış çap mı?+
Dış çaptır. Dişli çelik boruda anma ölçüsü kabaca iç çapa karşılık geldiği için karışıklık çıkar; PPRC'de Ø32 demek, borunun dıştan 32 mm olması demektir.
Ø25 PPRC boru kaç parmak?+
Yaygın karşılığı 3/4 parmaktır. Ø20 için 1/2, Ø32 için 1, Ø40 için 5/4 ve Ø50 için 6/4 karşılıkları kullanılır.
Aynı çapta PN20 ile PN25'in iç çapı neden farklı?+
PN25'in cidarı daha kalındır. Dış çap sabit kaldığı için kalınlaşan cidar iç kesitten yer alır ve akışa kalan alan daralır.
Kat kolonu için hangi çap seçilir?+
Kolonun beslediği daire sayısı ve aynı anda açık kalacak armatür sayısı belirleyicidir. Kolon aşağıdan yukarı doğru kademeli olarak küçültülür; tek çapla tüm binayı geçmek doğru bir yaklaşım değildir.
PPRC borular kaç metre boyunda gelir?+
Yaygın uygulama 4 metredir. Çapa ve tipe göre farklı boylar bulunabilir; sipariş öncesi teyit ediyoruz.
Metrajda kaynak payı nasıl hesaplanır?+
Her birleşimde boru ucunun bir bölümü ek parça kovanının içine girer. Dirsek ve te sayısı yüksek hatlarda bu kayıp toplamda hissedilir; metraja fire payı eklenir.
Ek parça ve kelepçeyi hangi ölçüde istemeliyim?+
Boru dış çapıyla aynı ölçüde. Hatta birden fazla çap varsa her çap için ayrı satır açılır; tek ölçü üzerinden verilen sipariş sahada eksik kalır.
Çap kırılımınızı birlikte netleştirelim
Kat planınızı ya da güzergâh listenizi iletin; hangi hatta hangi ölçünün oturduğunu belirleyip boru, ek parça ve kelepçeyi tek listede fiyatlandıralım.
Teklif Al
