Sıva altındaki bir PPRC boru çoğu zaman kendiliğinden delinmez; matkap ucu, vida veya kırım sırasında gelen bir darbe deler. Hattın basınçlı ve çoğu kez sıcak olması, tamirin süre baskısı altında yapılmasına yol açar ve tam bu noktada geçici çözümler devreye girer. Oysa PP-R'de kalıcı tamirin yöntemi bellidir ve doğru yapıldığında ek yeri borunun kendisi kadar sağlamdır.
Kısa Cevap
Delinen PPRC borunun kalıcı tamiri, hasarlı bölümün kesilip çıkarılması ve füzyon kaynağıyla yeni parça eklenmesidir. Uygulamada dört yaygın yol vardır: manşonla ekleme, ara parça ile çift manşonlu ekleme, dar alanda rakorlu demonte edilebilir ek ve çok küçük deliklerde tamir pimiyle nokta kaynağı. Beşinci yol, hattın o kolunu körtapayla kapatıp yenilemeye almaktır. Bant, macun ve kelepçeli lastik yama, basınçlı sıcak su hattında çözüm değildir. Kaynak öncesi borunun tamamen kurumuş olması şarttır.
Bu Yazıda Neler Var?
- Kaçak fark edildiğinde yapılacak ilk beş iş
- Sıva altındaki kaçağın yerinin daraltılması
- 5 tamir yöntemi ve hangisinin nerede kullanıldığı
- Kaynaklı tamirin altı kuralı ve kesim payı hesabı
- Yapılmaması gerekenler ve neden tutmadıkları
- Donma çatlağının neden yamalanmadığı
- Tıkalı borunun asıl nedeni ve tamir sonrası kontrol
Kaçak Fark Edildiğinde İlk 5 Dakika
- 1Daire veya kat vanasını kapatın; kaçak sıcak hattaysa kombi ya da merkezi sistemin beslemesini de kesin.
- 2Kaçağın olduğu bölgedeki elektrik hattını devre dışı bırakın; su, priz ve buat seviyesine ulaşmış olabilir.
- 3Hattı en alçak noktadan boşaltın; boru içinde kalan su kaynağı imkânsız hâle getirir.
- 4Islanan yüzeyleri açın ve havalandırın; kırım sonrası boru yüzeyinin kuruması gerekecektir.
- 5Kaçak noktasını daraltın ve kırım alanını, kaynak makinesinin ağzı ile elin rahat çalışacağı genişlikte planlayın.
Sıcak hatta hemen müdahale edilmez
Kalorifer veya sıcak su hattındaki bir kaçakta boru ve içindeki su yüksek sıcaklıkta olabilir. Vana kapatıldıktan sonra hattın soğuması beklenir; hem güvenlik hem de kaynak yüzeyinin doğru sıcaklıkta olması için gereklidir.
Sıva Altındaki Kaçağın Yeri Nasıl Bulunur?
Suyun göründüğü nokta, çoğu zaman delindiği nokta değildir. Su boru güzergâhını takip eder, şap içinde yatay ilerler ve en zayıf yerden çıkar. Kırıma başlamadan önce güzergâhın daraltılması, gereksiz kırımı ve ikinci bir boruyu delme riskini birlikte azaltır.
- Duvardaki nem lekesinin en yoğun olduğu nokta değil, en yüksek noktası güzergâha daha yakındır.
- Sıcak su hattındaki kaçakta yüzey sıcaklığı, boru hattı boyunca gözle görülür biçimde farklılaşır.
- Kolon vanaları tek tek kapatılarak kaçağın hangi kola ait olduğu daraltılır.
- Tesisat çekilirken alınmış güzergâh fotoğrafı varsa kırım alanı doğrudan işaretlenebilir.
Delinen PPRC Boru Nasıl Tamir Edilir? 5 Yöntem
Manşonla ekleme
Hasarlı bölüm kesilir, iki uç manşonla birleştirilir. Boru bir miktar hareket ettirilebiliyorsa en hızlı ve en kalıcı çözümdür.
Ara parça ve çift manşon
Kesilen bölüm uzunsa araya yeni bir boru parçası girer ve iki uçtan manşonla kaynaklanır. Sabit güzergâhlarda standart yöntemdir.
Rakorlu demonte edilebilir ek
Dar alanda ya da ileride tekrar müdahale gerekebilecek noktada oynar başlıklı rakor kullanılır; ek sökülüp takılabilir hâle gelir.
Tamir pimiyle nokta kaynağı
Yalnızca çok küçük deliklerde, PP-R tamir pimi ısıtılarak kaynaklanır. Delik büyüdükçe güvenilirliği hızla düşer.
Kolu kapatıp yenileme
Hasar yaygınsa o kol körtapa veya kapama başlığıyla devre dışı bırakılır; hat, kırım planı yapıldıktan sonra yenilenir.
| Yöntem | Ne zaman seçilir | Kalıcılık |
|---|---|---|
| Manşonla ekleme | Boru uçları bir miktar oynatılabiliyor | Kalıcı |
| Ara parça + çift manşon | Kesilen bölüm uzun, güzergâh sabit | Kalıcı |
| Oynar başlıklı rakor | Dar alan, ileride müdahale ihtimali | Kalıcı, sökülebilir |
| Tamir pimi | Yalnızca çok küçük delik | Sınırlı, hat gözlem altında tutulur |
| Körtapa ile kapatma | Hasar yaygın, yenileme planlanıyor | Geçici, yenilemeye kadar |
| Bant, macun, kelepçeli yama | Hiçbir zaman | Yok |
Tamirde kullanılan PPRC parçaları
Parça seçimi boru çapına göre yapılır; kırım öncesi çapın ölçülmesi zaman kazandırır.
PPRC Manşon
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC Redüksiyon
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC İç Dişli Oynar Başlıklı Rakor
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC Dış Dişli Oynar Başlıklı Rakor
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC Körtapa
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC Kapama Başlığı
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü incele
PPRC Küresel Vana
PPRC Ek Parçalar
PP-R
Ürünü inceleKaynaklı Tamirin Altı Kuralı
Tamir kaynağı ile yeni tesisat kaynağı arasındaki tek fark ortamdır: dar alan, ıslak yüzey ve sınırlı boy payı. Kuralların hepsi bu üç zorluğu telafi etmek için vardır.
- Boru içi ve dışı tamamen kuru; hatta damlama kalmadı
- Kesim boru eksenine dik yapıldı, ağız çapağı alındı
- Kaynak makinesi ağzı çapa uygun ve temiz
- Dalma derinliği boru üzerinde işaretlendi
- Kaynak sonrası soğuma süresi beklendi, parça hareket ettirilmedi
- Basınç testi yapıldıktan sonra kırım kapatıldı
- Islak boruya kaynak denendi
- Kaynak biter bitmez hatta su verildi
PPRC Ek Parçalar
Tamirin en çok kullanılan parçası
PPRC manşon, iki boru ucunu füzyon kaynağıyla birleştiren en basit ek parçadır ve tamirlerin büyük kısmı bu parçayla çözülür. Hasarlı bölüm kesilip çıkarıldıktan sonra araya konan yeni parça, iki uçtan manşonla kaynaklanır ve ek yeri boru bütünlüğünü geri kazanır. Çap kırılımıyla tedarik ediyoruz; tamir için sipariş verirken boru dış çapının ölçülmüş olması yeterlidir.
Kesim Payı Nasıl Hesaplanır?
Tamirde en sık yapılan ölçü hatası, kesilen boşluğa tam boyunda parça hazırlamaktır. Boru, ek parçanın içine belirli bir derinlikte girer; bu nedenle araya konacak parçanın boyu, boşluk uzunluğuna iki ucun dalma derinliği eklenerek bulunur. Dalma derinliği çapa göre değiştiği için kaynak makinesinin o çaptaki ağzı ölçü alınır ve boru üzerine kalemle işaretlenir.
Tamir akışı
- Vana kapatılır, hat boşaltılır
- Kaçak noktası daraltılır
- Kırım açılır, yüzey kurutulur
- Hasarlı bölüm dik kesilir
- Dalma derinliği işaretlenir
- Manşon veya rakorla kaynak yapılır
- Soğuma sonrası basınç testi
Yapılmaması Gerekenler
Bant ve macun
Basınç ve sıcaklık altında yapışma yüzeyi zamanla ayrışır. Kaçak durmuş gibi görünse de kırım kapandıktan sonra geri döner.
- Su bandı
- Epoksi macun
- Silikon dolgu
Deliği eriterek kapatma
Kaynak ucuyla delik çevresini eritip bastırmak, o noktada cidarı incelterek yeni bir zayıf bölge yaratır.
- Kontrolsüz ısı
- İncelen cidar
- Sonradan patlayan nokta
Islak boruya kaynak
Yüzeydeki nem kaynak anında buharlaşır ve birleşme yüzeyinde boşluk bırakır. Ek görünüşte tamamdır ama sızdırır.
- Hat boşaltılmamış
- Yüzey kurutulmamış
- Damlama devam ediyor
Donma Çatlağı Neden Yamalanmaz?
Donarak genişleyen su, boruyu tek bir noktadan değil, cidarın en zayıf hattı boyunca zorlar. Ortaya çıkan hasar çoğu zaman uzunlamasına bir yarıktır ve görünen yarığın devamı, çözüldükten sonra sızdırmayan ama zayıflamış bir bölge olarak boru içinde sürer. Bu yüzden donma sonrası tamir, tek nokta yaması olarak değil, donmaya maruz kalan bölümün tamamının değişimi olarak planlanır. Dış duvara yakın, çatı arasında ve ısıtılmayan hacimlerden geçen hatlar bu riski taşır.
Tıkalı PPRC Boru Nasıl Açılır?
PP-R borunun iç yüzeyi pürüzsüzdür ve temiz su hattında kendiliğinden daralmaz. Sahada karşılaşılan daralmanın büyük kısmı montaj kaynaklıdır: kaynak sırasında boru ek parçanın içine gereğinden derin itildiğinde eriyen malzeme içeri taşar ve boğaz kesitini daraltır. Bu tür bir daralma açılmaz; ilgili ek parça kesilip yenilenir. İşletmeden gelen tortu ve kireç birikimi ise hattın tamamını ilgilendirir ve tek bir noktadan çözülmez.
| Özellik | Montajdan gelen daralma | İşletmeden gelen tıkanma |
|---|---|---|
| Nerede olur | Ek parçanın boğazında | Hat boyunca, özellikle sıcak su devresinde |
| Belirtisi | Tek bir muslukta ilk günden düşük debi | Zamanla azalan debi, tüm kolda |
| Nedeni | Aşırı dalma, kontrolsüz kaynak süresi | Kireç ve tortu birikimi |
| Çözümü | Ek parça kesilip yenilenir | Hat bazında değerlendirme ve yenileme |
| Önlenmesi | Dalma derinliğinin işaretlenmesi | Su şartlandırma ve filtre |
İlk günden düşük debi veren bir musluk, kireç değil montaj hatası işaretidir.
Yenileme ve askı kalemleri
Boru Ø20–Ø160 aralığında, PN20 ve PN25 sınıflarında tedarik edilir.
Tamir Sonrası Kontrol
- Kaynak soğumadan hatta basınç vermeyin; erken yüklenen ek, kaynak yüzeyi tam oturmadan zorlanır.
- Basınç testini kırımı kapatmadan yapın ve ek yerini birkaç saat gözlem altında tutun.
- Tamir edilen noktanın fotoğrafını güzergâh bilgisiyle birlikte saklayın; ikinci bir müdahalede kırım alanını doğrudan gösterir.
- Kırım sırasında zorlanan komşu ekleri de gözden geçirin; darbe alan hat tek noktadan zarar görmemiş olabilir.
İstanbul Başakşehir'den Türkiye Geneline Tedarik
Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden PPRC boru ve ek parçalarını çap kırılımıyla tedarik eder. Tamir işlerinde belirleyici olan, doğru çaptaki manşon ve rakorun aynı gün elde olmasıdır; bu yüzden tamir kalemleri boru siparişinden bağımsız olarak da hazırlanır. Tesisat kalemleri kutulu ve paletli sevk edilir; Ankara, İzmir, Bursa ve Kocaeli dahil Türkiye geneline teslimat yapılır.
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Ürün grubu
- Üstyapı › PPRC Borular ve Ek Parçalar
- Malzeme
- PP-R
- Çap aralığı
- Ø20 mm – Ø160 mm
- Basınç sınıfı
- PN20 · PN25
- Standart
- TS EN ISO 15874
- Sevkiyat
- Türkiye geneli
Kaynak tekniğini baştan gözden geçirin
Tamirlerin bir kısmı, ilk montajdaki kaynak hatalarının geri dönüşüdür. Füzyon kaynağının sıcaklık, süre ve dalma kurallarını ayrı rehberde topladık.
PPRC Kaynak Rehberini AçSıkça Sorulan Sorular
Delinen PPRC boru nasıl tamir edilir?+
Hasarlı bölüm kesilip çıkarılır ve araya konan yeni parça füzyon kaynağıyla manşonlanır. Dar alanda oynar başlıklı rakorla sökülebilir bir ek kurulabilir; çok küçük deliklerde tamir pimi kullanılır.
PPRC boru bantla veya macunla tamir edilir mi?+
Edilmez. Basınç ve sıcaklık altında yapışma yüzeyi ayrışır; kaçak, kırım kapatıldıktan sonra geri döner. PP-R'de kalıcı ek yalnız kaynakla kurulur.
Islak boruya kaynak yapılabilir mi?+
Yapılamaz. Yüzeydeki nem kaynak anında buharlaşır ve birleşme yüzeyinde boşluk bırakır. Hat boşaltılmalı ve boru tamamen kurutulmalıdır.
Araya konacak parçanın boyu nasıl ölçülür?+
Boşluk uzunluğuna, iki ucun ek parça içine gireceği dalma derinliği eklenir. Dalma derinliği çapa göre değişir ve boru üzerine önceden işaretlenir.
Tamirden sonra ne kadar beklenmeli?+
Kaynak soğuma süresi tamamlanmadan hatta basınç verilmez. Basınç testi kırım kapatılmadan yapılır ve ek yeri bir süre gözlem altında tutulur.
Donan boru tek noktadan tamir edilir mi?+
Genellikle edilmez. Donma hasarı uzunlamasına ilerler ve görünen yarığın dışında zayıflamış bölge bırakır; donmaya maruz kalan bölüm bütün olarak değiştirilir.
Tıkalı PPRC boru nasıl açılır?+
Önce nedeni ayırt edilir. Tek muslukta ilk günden düşük debi varsa sorun kaynakta oluşan iç boğazdır ve o ek parça yenilenir. Zamanla azalan debi ise tortu birikimidir ve hat bazında değerlendirilir.
Sıva altı tamir için ne kadar kırım gerekir?+
Kaynak makinesinin ağzının ve elin rahat çalışacağı genişlik gerekir. Kırımı dar tutmak, kaynağın hatalı yapılmasına ve ikinci bir tamire yol açar.
Tamir parçalarını aynı gün hazırlayalım
Boru dış çapını ve ihtiyaç duyduğunuz parça tipini iletin; manşon, rakor ve boru kalemlerini tek listede fiyatlandıralım.
Teklif Al
