Yangın tüpü, binadaki tüm yangın donanımı içinde en çok bulunan ama en az bilineni. Çoğu kişi yerini bilir, pimini çekmeyi bilmez; bilenlerin bir kısmı da lüleyi alevin ortasına tutup tüpü boşa harcar. Söndürücünün etkili olduğu süre yalnız birkaç saniyedir ve o saniyeler doğru hedefe verilmek zorundadır. Bu rehberde tüpün içinde ne olduğunu, hangi yangına hangi tipin gittiğini, nasıl kullanıldığını ve binada kaç adet bulunması gerektiğini anlatıyoruz.
Kısa Cevap
Yangın tüpü dört adımda kullanılır: pimi çek, lüleyi alevin ortasına değil yangının dibine yönelt, kola bas, süpürerek ilerle. Binalarda en yaygın tip, katı, sıvı ve gaz yangınlarında kullanılabilen ABC kuru kimyevi tozlu söndürücüdür. Elektrik panosu ve hassas cihaz çevresinde karbondioksitli, mutfak yağı yangınında ise o sınıf için üretilmiş özel söndürücü kullanılır.
Bu Yazıda Neler Var?
- Yangın tüpünün içinde ne var, nasıl çalışır
- Yangın sınıfları ve hangi sınıfa hangi söndürücü
- Kuru kimyevi toz ile karbondioksitli tüpün farkı
- Dört adımda doğru müdahale ve geri çekilme
- Binada kaç adet, nereye ve hangi yükseklikte
- 6 kg, 12 kg ve araç tipi kapasite seçimi
- Dolum, periyodik bakım ve kullanımda altı hata
Yangın Tüpünün İçinde Ne Var?
Tüpün içinde iki şey bulunur: söndürücü madde ve onu dışarı iten itici gaz. Kola basıldığında valf açılır, basınç maddeyi daldırma borusundan yukarı sürükler ve hortumdan dışarı atar. Gösterge iğnesinin yeşil bölgede durması, tüpün içinde bu itmeyi yapacak basıncın hâlâ olduğunu gösterir.
| Söndürücü tipi | İçindeki madde | Öne çıktığı yer |
|---|---|---|
| Kuru kimyevi tozlu (ABC) | Toz halinde kimyasal madde ve itici gaz | Genel amaçlı kullanım; ofis, koridor, depo, araç |
| Karbondioksitli | Sıkıştırılmış karbondioksit | Elektrik panosu, sunucu odası, hassas cihaz çevresi |
| Köpüklü | Su ve köpük konsantresi | Sıvı yakıt bulunan alanlar |
| Sulu | Su ve katkı maddesi | Kağıt, ahşap, tekstil ağırlıklı ortamlar |
| Mutfak tipi | O sınıfa özel kimyasal çözelti | Bitkisel ve hayvansal yağ kullanılan mutfaklar |
Yangın Sınıfları: Hangi Yangına Hangi Tüp?
Yangınlar, yanan maddeye göre sınıflandırılır. Söndürücünün etiketindeki harfler, cihazın hangi sınıflarda kullanılabileceğini gösterir. Etiket okunmadan yapılan seçim, yangını söndürmek yerine büyütebilir.
A ve B sınıfı
Katı maddeler ile yanıcı sıvılar. Binalardaki yangınların büyük kısmı bu iki sınıfta başlar.
- A: ahşap, kağıt, tekstil
- B: benzin, boya, çözücü
- ABC tozlu söndürücü ikisini de kapsar
C ve D sınıfı
Yanıcı gazlar ve yanabilen metaller. İkisi de özel yaklaşım ister.
- C: doğal gaz, LPG
- D: metal tozları, özel söndürücü gerekir
- Gaz yangınında önce vana kapatılır
F sınıfı ve elektrik
Mutfak yağı yangınları ve enerjili elektrik ekipmanı, standart yaklaşımın işe yaramadığı iki alandır.
- Yağ yangınına asla su tutulmaz
- Mutfakta o sınıfa özel söndürücü kullanılır
- Panoda karbondioksitli tercih edilir
Kuru Kimyevi Toz mu Karbondioksit mi?
| Özellik | Kuru Kimyevi Tozlu (ABC) | Karbondioksitli |
|---|---|---|
| Kapsadığı sınıflar | Katı, sıvı ve gaz yangınları | Ağırlıklı olarak sıvı yangınları ve enerjili ekipman |
| Geride bıraktığı | Her yüzeye yayılan toz tabakası | Kalıntı bırakmaz |
| Hassas cihaz | Toz elektronik ekipmana zarar verebilir | Cihazı temiz bırakır |
| Kapalı hacim | Görüşü kapatır | Kapalı ve dar hacimde oksijeni azaltır, dikkat gerekir |
| Lüle | Standart hortum ve lüle | Soğuk lüleye çıplak elle tutulmaz |
| Tipik yer | Koridor, depo, ofis, araç | Pano, sunucu odası, laboratuvar |
Tek bir tiple bütün binayı donatmak yerine, riskin değiştiği alanlarda söndürücü tipi de değiştirilir.
Yangın Tüpü Nasıl Kullanılır?
Pimi çek
Mührü kopararak emniyet pimini çıkarın. Pim çekilmeden kol basmaz; panik anında en çok vakit kaybettiren adım budur.
Lüleyi yangının dibine yönelt
Hedef alev değil, yanan maddenin yüzeyidir. Alevin ortasına tutulan toz, yakıtı kesmeden havada dağılır.
Kola bas
Kolu tam sıkın. Kesik kesik basmak basıncı erken tüketir; tüpün etkili süresi zaten kısadır.
Süpürerek ilerle
Lüleyi sağa sola süpürerek yanan yüzeyi baştan sona tarayın, ateş küçüldükçe yaklaşın.
Geri çekilerek ayrıl
Yangına sırtınızı dönmeyin, çıkış yönünü arkanızda tutarak geri çekilin. Söndükten sonra da bölge gözlenir.
Tek tüple yetinilecek yangın kısa sürede belli olur
Bir söndürücünün etkili olduğu süre saniyelerle ölçülür. Yangın ilk cihazla kontrol altına alınamıyorsa müdahaleyi sürdürmek değil, alanı terk edip tahliyeyi ve itfaiye çağrısını önceliklendirmek gerekir. Rüzgârlı ve açık alanda daima rüzgârı arkanıza alın.
Müdahalenin doğru sırası
- Alarmı ver, çevreyi uyar
- İtfaiyeyi ara
- Çıkış yönünü arkana al
- Uygun tipte söndürücüyle müdahale et
- Kontrol altına alınamıyorsa geri çekil
İlk müdahale kalemleri
Sipariş listesinde söndürücü tipini, kapasitesini ve kabin ihtiyacını birlikte belirtin.
Binada Kaç Adet, Nereye Konur?
Söndürme cihazının adedi hisle değil alanla belirlenir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, düşük tehlike sınıfında her 500 m², orta ve yüksek tehlike sınıflarında her 250 m² yapı inşaat alanı için en az bir adet 6 kg kuru kimyevi tozlu veya eşdeğeri söndürme cihazı bulundurulmasını ister. Yerleşimde ikinci koşul ise mesafedir: cihaza ulaşmak için katedilecek yol sınırlıdır.
Bağlayıcı olan yönetmelik metni ve yangın projesidir
Yukarıdaki değerler yerleşim planlamasında başlangıç noktasıdır. Tehlike sınıfı, kullanım amacı ve özel riskler binanın onaylı yangın projesinde tanımlanır; nihai adet ve tip seçimi bu projeyle birlikte kesinleşir.
6 kg mı, 12 kg mı, Araç Tipi mi?
6 kg tozlu
Bina içi genel kullanımın standardı. Tek kişinin taşıyıp yönetebileceği kapasite ile yeterli söndürme süresini dengeler.
12 kg ve üzeri
Depo, otopark ve yangın yükü yüksek üretim alanlarında tercih edilir. Ağırlığı arttığı için taşınabilirlik zayıflar, arabalı tipler devreye girer.
Araç tipi
Küçük kapasiteli, kolay sabitlenen modeller. Araçta askı aparatıyla sabitlenmesi ve sürücünün ulaşabileceği yerde durması esastır.
Karbondioksitli
Kapasite kilogramla değil, korunacak ekipmanın niteliğiyle seçilir. Pano ve sunucu odasında tozlu tipin yerine geçer.
Yangın Dolapları
Binadaki en hızlı müdahale aracı
Yangın dolabı hattı devreye girene kadar geçen süre, çoğu olayda sonucu belirleyen süredir. Söndürme cihazı bu boşluğu kapatır: görünür bir noktada, pimi mühürlü ve göstergesi yeşil bölgede beklemesi yeterlidir. Bina genelinde tek tip yerine, riskin değiştiği alanlarda tipin de değişmesi gerekir. Sipariş için tip, kapasite ve adet bilgisiyle birlikte cihazların asılacağı noktaları iletmek yeterlidir.
Dolum ve Periyodik Bakım
Söndürme cihazları bir kez alınıp unutulmaz. Yönetmelik, cihazların periyodik kontrol ve bakımının ilgili standarda göre yapılmasını, yılda bir kez yerinde genel kontrolden geçirilmesini ve dördüncü yılın sonunda içindeki kimyevi maddenin yenilenerek hidrostatik testinin yapılmasını öngörür. Bakım ve dolum, bu iş için yetkili servisler tarafından yürütülür.
- Gösterge iğnesi yeşil bölgede
- Pim yerinde ve mühür kopmamış
- Hortum çatlaksız, lüle ağzı açık
- Gövdede pas, ezik veya derin çizik yok
- Son bakım etiketi güncel ve okunabiliyor
- Cihaz görünür, önü açık ve askı aparatıyla sabitlenmiş
- Tüp yere bırakılmış, dolabın veya rafın arkasında kalıyor
- Bir kez kullanıldıktan sonra dolumu yaptırılmadan yerine asılmış
Söndürücü tek başına yeterli değil
Bina genelinde yangın dolabı, hortum ve besleme hattı birlikte planlanır. Kabin tipi ve hortum seçimini ayrı rehberde ele aldık.
Yangın Dolabı Seçim RehberiKullanımda Tekrarlanan 6 Hata
- Lüleyi alevin ortasına tutmak: toz yakıta ulaşmadan havada dağılır, tüp boşa gider.
- Pimi çekmeden kola asılmak: kol basmaz, saniyeler kaybedilir.
- Yağ yangınına su veya uygun olmayan söndürücü tutmak: alev yayılır ve durum ağırlaşır.
- Kola kesik kesik basmak: basınç erkenden tükenir, süreklilik kaybolur.
- Yangına sırtını dönerek uzaklaşmak: çıkış yönü kaybolur ve geri dönüş güçleşir.
- Kullanılmış tüpü dolduramadan yerine asmak: cihaz yerinde görünür ama devre dışıdır.
Dolabı ve müdahale hattını tamamlayanlar
Kabin siparişinde söndürme cihazının dolap içinde mi yanında mı duracağını belirtin.
Yangın Tüpü Fiyatını Ne Belirler?
| Etken | Fiyata etkisi | Neden |
|---|---|---|
| Kapasite büyüdükçe | ▲ artar | Gövde hacmi ve söndürücü madde miktarı artar |
| Karbondioksitli tip | ▲ artar | Basınçlı gaz gövdesi ve özel lüle gerektirir |
| Mutfak tipi özel söndürücü | ▲ artar | Sınıfa özel kimyasal çözelti kullanılır |
| Arabalı büyük kapasite | ▲ artar | Şasi, tekerlek ve uzun hortum grubu eklenir |
| Askı aparatı ve kabin talebi | ▲ artar | Montaj kalemleri ayrı fiyatlanır |
| Bina genelinde toplu alım | ▼ düşer | Tek partide hazırlık ve tek sevkiyat |
Neden liste fiyatı yayınlamıyoruz?
Tip, kapasite, adet ve teslim noktası değiştiğinde birim maliyet de değişir. Kat planı ve adet listesiyle kırılımlı teklif hazırlıyoruz.
İstanbul Başakşehir'den Türkiye Geneline Tedarik
Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden yangın söndürme cihazı, yangın dolabı, hortum ve dolap hattı armatürlerini tek listede tedarik eder. Söndürücü ile kabinin aynı listede toplanması, cihazın kabine sığmaması ya da askı aparatının eksik kalması gibi saha sürprizlerini ortadan kaldırır. Ankara, İzmir, Bursa ve Kocaeli dahil Türkiye geneline teslim yapılır.
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Ürün grubu
- Üstyapı › Yangın Dolapları
- Kapsam
- Yangın söndürme cihazı · dolap · hortum · hat armatürleri
- Kabin seçenekleri
- Standart · dekoratif · sahra tipi
- Sevkiyat
- Türkiye geneli, adres teslim
- Teklif için gereken
- Tip, kapasite, adet ve montaj noktaları
Sıkça Sorulan Sorular
Yangın tüpü nasıl kullanılır?+
Pim çekilir, lüle alevin ortasına değil yanan maddenin dibine yöneltilir, kol tam sıkılır ve yüzey süpürülerek taranır. Müdahale bitince yangına sırt dönülmeden geri çekilerek ayrılınır.
Yangın tüpünün içinde ne var?+
Söndürücü madde ile onu dışarı iten basınçlı gaz bulunur. En yaygın tipte söndürücü madde kuru kimyevi tozdur; karbondioksitli cihazlarda ise sıkıştırılmış karbondioksit hem söndürücü hem itici görevi görür.
Hangi yangına hangi tüp kullanılır?+
Katı, sıvı ve gaz yangınlarında ABC kuru kimyevi tozlu söndürücü kullanılır. Elektrik panosu ve hassas cihaz çevresinde karbondioksitli, bitkisel ve hayvansal yağ yangınlarında ise o sınıf için üretilmiş özel söndürücü gerekir.
Binada kaç adet yangın tüpü bulunmalı?+
Yönetmelik, düşük tehlike sınıfında her 500 m², orta ve yüksek tehlike sınıflarında her 250 m² yapı inşaat alanı için en az bir adet 6 kg tozlu veya eşdeğeri cihaz ister. Nihai adet, binanın onaylı yangın projesiyle kesinleşir.
Yangın tüpü hangi yüksekliğe asılır?+
Cihazlar kolayca görülebilecek ve ulaşılabilecek noktalara, zeminden asma halkasına olan uzaklık 90 santimetreyi aşmayacak şekilde asılır. Cihaza ulaşma mesafesi de 25 metreyi geçmemelidir.
Yangın tüpü dolumu ne zaman yapılır?+
Cihazlar yılda bir kez yerinde genel kontrolden geçirilir; dördüncü yılın sonunda içindeki kimyevi madde yenilenerek hidrostatik testi yapılır. Bir kez kullanılan cihaz, ne kadar az boşalmış olursa olsun doldurulmadan yerine asılmaz.
Araç için hangi yangın tüpü uygundur?+
Araçlarda küçük kapasiteli, askı aparatıyla sabitlenen modeller kullanılır. Bagajda serbest duran tüp hem hasar görür hem de gerektiğinde ulaşılamaz.
Karbondioksitli tüpü kapalı odada kullanmak sakıncalı mı?+
Dar ve kapalı hacimlerde ortamdaki oksijeni azalttığı için dikkatli olunmalı, müdahale sonrası alan havalandırılmalıdır. Ayrıca lüle kullanım sırasında aşırı soğur, çıplak elle tutulmaz.
Bina genelindeki söndürücü listenizi çıkaralım
Kat planını, tehlike sınıfını ve montaj noktalarını iletin; söndürme cihazı, kabin ve askı aparatını tek listede kırılımlı olarak fiyatlandıralım.
Teklif Al
