Yangın dolabının çalıştığı yalnız bir kez anlaşılır: kapağı gerçekten açıldığı gün. Denetimlerde karşılaşılan tablo ise genellikle aynıdır — kabin yerinde, hortum içinde, vana sıkışmış. Periyodik kontrol, bu sürprizi bir yangın gününden alıp planlı bir güne taşımaktır. Bu rehberde aylık gözle kontrolde nelere bakıldığını, yıllık bakımda hangi işlemlerin yapıldığını ve kontrol formunun neleri kayda geçirmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Kısa Cevap
Yangın dolaplarının bakımı TS EN 671-3 kapsamında tanımlanır: sistem yılda en az bir kez, yetkin bir kişi tarafından yerinde kontrol edilir ve bakımı yapılır. Bunun yanında işletmenin kendi yaptığı aylık gözle kontrol, kapak önünün açık, hortumun eksiksiz ve vananın çalışır olduğunu doğrular. Hortumlar ise belirli aralıklarla azami çalışma basıncında teste tabi tutulur.
Bu Yazıda Neler Var?
- Periyodik kontrolün doğruladığı üç şey
- Aylık, yıllık ve daha uzun periyottaki işlemler
- Aylık gözle kontrol listesi
- Yıllık bakımda adım adım yapılanlar
- Hortum basınç testi ve yenileme kararı
- Kontrol formunda bulunması gereken alanlar
- En sık rastlanan altı uygunsuzluk
Periyodik Kontrol Neyi Doğrular?
Kontrol, dolabın var olduğunu değil kullanılabilir olduğunu doğrular. Üç bağımsız koşulun aynı anda sağlanması gerekir; biri eksikse dolap kâğıt üzerinde vardır, sahada yoktur.
Erişilebilirlik
Dolap görülebiliyor, kapağı tam açılıyor ve önünde çalışacak yer var mı?
- Kapak önü boş
- İşaret ve talimat okunur
- Kilit veya cam acil açılışa engel değil
Su verebilirlik
Vana açıldığında hat su veriyor, hortum ve lüle görevini yapıyor mu?
- Vana zorlanmadan açılıyor
- Hortumda çatlak ve ezik yok
- Lüle konumları çalışıyor
Bütünlük
Dolabın içeriği eksiksiz mi, bağlantılarda sızıntı var mı?
- Rakor ve conta tam
- Makara serbest dönüyor
- Kabin ve menteşe sağlam
Kontrol Aralığı: Aylık Bakış, Yıllık Bakım
İki farklı iş birbirine karıştırılır. Aylık gözle kontrol işletmenin kendi rutinidir ve dolabın erişilebilirliğini denetler. Yıllık bakım ise yetkin kişi tarafından yapılan, hattın su verdiğini fiilen doğrulayan işlemdir.
| Periyot | Yapılan iş | Kim yapar |
|---|---|---|
| Aylık | Gözle kontrol: kapak önü, işaretleme, görünür hasar, hortum ve lülenin yerinde olması | İşletme sorumlusu |
| Yıllık | Yerinde bakım: hortumun tamamen serilmesi, hatta su verilmesi, vana ve makara kontrolü, bağlantıların gözden geçirilmesi | Yetkin kişi |
| Standardın öngördüğü aralıkta | Hortumun azami çalışma basıncında test edilmesi | Yetkin kişi |
| Uygunsuzluk çıktığında | Hortum, lüle, vana veya conta yenilemesi | Yetkin kişi |
| Tadilat sonrası | Yerleşimin ve mesafelerin yeniden değerlendirilmesi | Proje sorumlusu |
Aylık Gözle Kontrol Listesi
- Dolap koridordan görülüyor, işareti ve kullanma talimatı okunabiliyor
- Kapağın tam açılmasını engelleyen malzeme, kapı veya ekipman yok
- Hortum, lüle ve vana yerinde ve eksiksiz
- Kabinde pas, ezik, kırık cam veya sarkan menteşe yok
- Bağlantı noktalarında damlama veya kuruyup kalmış su izi yok
- Son bakım etiketi ve tarihi dolabın üzerinde görünür
- Dolabın önü depo alanı olarak kullanılıyor
- Hortum makaradan çıkarılmış ve başka amaçla kullanılıyor
Yıllık Bakımda Ne Yapılır?
Kabin ve donanım incelenir
Kapak, menteşe, kilit ve iç düzen kontrol edilir. Eksik veya hasarlı kalemler tutanağa yazılır.
Hortum tamamen serilir
Hortum boydan boya açılır; kıvrım izleri, çatlak, kesik ve aşınmış bölgeler gözden geçirilir.
Hatta su verilir
Vana açılır, hattın gerçekten su verdiği ve lüleden düzgün akış çıktığı doğrulanır.
Vana ve rakorlar kontrol edilir
Vana tam açılıp kapanıyor mu, rakorlarda sızıntı var mı bakılır. Yorulmuş contalar yenilenir.
Makara ve dönüş bağlantısı denenir
Makara serbest dönmeli, döner bağlantı su verirken sızdırmamalıdır.
Lüle konumları denenir
Kapalı, püskürtme ve düz jet konumları tek tek çalıştırılır; tıkanan ağızlar temizlenir.
Hortum kurutulup yerine sarılır
Islak sarılan hortum küflenir ve yapışır. Kurutulduktan sonra düzgün sarılır, bakım etiketi tarihlenir.
Bakımda en sık yenilenen kalemler
Yenileme listesinde hortum tipini, bağlantı ölçüsünü ve adedi birlikte belirtin.
Bakımı yapan kişi kayıt bırakmalıdır
Yapılmış ama kaydedilmemiş bakım, denetimde yapılmamış sayılır. Her kontrolde tarih, kontrolü yapan kişi, tespit edilen uygunsuzluk ve giderilme durumu forma işlenir; etiket dolabın üzerinde görünür bırakılır.
Hortum Basınç Testi ve Yenileme Kararı
Hortum, dolabın en çok yaşlanan parçasıdır. Standart, hortumların belirli aralıklarla azami çalışma basıncında test edilmesini ister; uygulamada bu aralık beş yılı aşmaz. Test, gözle görülmeyen iç yorulmayı ortaya çıkardığı için sağlam görünen bir hortumun da sırası gelir.
Hortum testinin akışı
- Hortum tamamen serilir
- Bağlantı ve rakorlar kontrol edilir
- Azami çalışma basıncı uygulanır
- Kaçak, şişme ve deformasyon izlenir
- Sonuç forma işlenir
- Uygunsuz hortum değiştirilir
Dolaptaki Söndürme Cihazı Ayrı Kontrol İster
Aynı dolapta duran yangın söndürme cihazı, hortum sisteminden bağımsız bir bakım rejimine tabidir. Manometre göstergesi, pim ve mühür durumu, gövdedeki hasar ve son bakım tarihi ayrı kontrol edilir. Dolabın bakımı yapıldı diye söndürme cihazının bakımı yapılmış sayılmaz.
Yangın Dolapları
Dolabın yanındaki ilk müdahale
Hortum hattı devreye girene kadar geçen süre, çoğu yangında sonucu belirleyen süredir. Söndürme cihazı bu boşluğu kapatır; dolabın içinde ya da hemen yanında, pimi mühürlü ve göstergesi yeşil bölgede beklemesi gerekir. Cihazların periyodik kontrolü, dolum ve testi kendi mevzuatına göre yürütülür ve kayıtları ayrı tutulur. Yenileme listesinde tip ve kapasitenin birlikte belirtilmesi yeterlidir.
Kontrol Formunda Neler Yer Alır?
| Alan | İçerik | Neden gerekli |
|---|---|---|
| Dolap kimliği | Bina, kat, bölüm ve dolap numarası | Tespitin hangi dolaba ait olduğu tartışmasız kalır |
| Tarih ve periyot | Kontrol tarihi ve türü: aylık gözle kontrol veya yıllık bakım | Periyot takibi ve gecikmelerin görülmesi |
| Erişim durumu | Kapak önü, görünürlük, işaretleme | En sık uygunsuzluk bu başlıkta çıkar |
| Donanım durumu | Hortum, lüle, vana, makara, rakor | Eksik ve hasarlı kalemlerin izlenmesi |
| İşlev testi | Hatta su verildi mi, lüle konumları çalıştı mı | Dolabın gerçekten kullanılabilir olduğunun kanıtı |
| Uygunsuzluk ve aksiyon | Tespit, sorumlu ve giderilme tarihi | Kapanmamış bulguların takibi |
| İmza | Kontrolü yapan kişi ve işletme sorumlusu | Kaydın geçerliliği |
Bina dışındaki hattı da gözden geçirin
Yangın dolabı iç hattın armatürüdür; bahçe ve yerleşke tarafında hidrant hattı aynı özenle planlanır ve kontrol edilir.
Hidrant Rehberini AçEn Sık Rastlanan 6 Uygunsuzluk
Dolabın önü kapatılmış
Palet, dolap veya malzeme istifi kapağın açılmasını engelliyor. Denetimde en sık yazılan bulgu budur ve düzeltmesi de en ucuzudur.
Vana sıkışmış
Yıllardır açılmayan vana kireçlenip döner hâlden çıkar. Yıllık bakımda hatta su verilmesinin nedeni tam olarak budur.
Hortum ıslak sarılmış
Kurutulmadan sarılan hortum küflenir, katları birbirine yapışır ve serilirken yırtılır.
Lüle tıkalı veya kayıp
Ağzı tortuyla dolan ya da yerinden alınan lüle, hat su verse bile müdahaleyi imkânsız kılar.
Kayıt yok
Bakım yapılmış ama forma işlenmemiş. Etiketsiz ve kayıtsız bakım, denetimde yapılmamış kabul edilir.
Talimat ve işaret eksik
Kullanma talimatı sökülmüş ya da okunmaz hâle gelmiş. Dolabı ilk kez kullanacak kişi için en kritik bilgi kaybolur.
Kabin yenileme seçenekleri
Kabin değişiminde mevcut niş ölçüsünü ve hortum sistemini birlikte iletin.
Yenileme Maliyetini Ne Belirler?
| Etken | Fiyata etkisi | Neden |
|---|---|---|
| Hortum boyu uzadıkça | ▲ artar | Metraj ve bağlantı ölçüsü büyür |
| Makaralı sisteme geçiş | ▲ artar | Makara ve döner bağlantı grubu eklenir |
| Kabinin komple yenilenmesi | ▲ artar | Sac gövde, kapak ve montaj işçiliği devreye girer |
| Dekoratif kapak talebi | ▲ artar | Çerçeve detayı ve kaplama malzemesi farklılaşır |
| Tüm dolapların aynı anda yenilenmesi | ▼ düşer | Tek partide hazırlık ve tek sevkiyat |
| Yalnız uygunsuz kalemin değişmesi | ▼ düşer | Sağlam kabin ve donanım yerinde kalır |
Neden liste fiyatı yayınlamıyoruz?
Yenileme listesi her binada farklı çıkar; hortum boyu, bağlantı ölçüsü ve adet değiştiğinde birim maliyet de değişir. Kontrol formunuzdaki uygunsuzluk listesiyle kırılımlı teklif hazırlıyoruz.
İstanbul Başakşehir'den Türkiye Geneline Tedarik
Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden yangın dolabı, hortum, söndürme cihazı ve dolap hattının vanalarını tedarik eder. Bakım sonrası çıkan yenileme listesinin tek sevkiyatta toplanması, binada ikinci kez iskele kurma ve ikinci kez servis çağırma ihtiyacını ortadan kaldırır. Türkiye geneline teslim yapılır.
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Ürün grubu
- Üstyapı › Yangın Dolapları
- Kapsam
- Kabin · hortum · söndürme cihazı · dolap hattı vanaları
- İlgili standart
- TS EN 671-3 (bakım)
- Sevkiyat
- Türkiye geneli, adres teslim
- Teklif için gereken
- Uygunsuzluk listesi, hortum tipi ve bağlantı ölçüsü
Sıkça Sorulan Sorular
Yangın dolapları ne sıklıkla kontrol edilir?+
TS EN 671-3, sistemin yılda en az bir kez yetkin kişi tarafından yerinde kontrol edilip bakımının yapılmasını öngörür. İşletmenin kendi yaptığı aylık gözle kontrol ise bunun yerine geçmez, tamamlar.
Aylık kontrolde tam olarak neye bakılır?+
Dolabın görülebilirliğine, kapak önünün açık olmasına, hortum, lüle ve vananın yerinde ve hasarsız olmasına, bağlantılarda sızıntı bulunmamasına ve bakım etiketinin güncel olmasına bakılır.
Yıllık bakımda hatta su verilmesi şart mı?+
Bakımın anlamı budur. Vananın açıldığı, hattın su verdiği ve lülenin çalıştığı fiilen doğrulanmadan yapılan kontrol, dolabın kullanılabilir olduğunu göstermez.
Hortumlar ne zaman teste tabi tutulur?+
Standart, hortumların belirli aralıklarla azami çalışma basıncında test edilmesini ister; uygulamada bu aralık beş yılı aşmaz. Testte kaçak, şişme veya deformasyon görülen hortum değiştirilir.
Kontrol formunda hangi alanlar bulunmalı?+
Dolap kimliği, kontrol tarihi ve türü, erişim durumu, donanım durumu, işlev testi sonucu, tespit edilen uygunsuzluk ile giderilme bilgisi ve imza. Bu alanlar asgari kabul edilir.
Yangın dolabının önü neden kapatılamaz?+
Kapak tam açılamadığında hortum serilemez ve dolap işlevini kaybeder. Mesafe ve ölçü şartları sağlansa bile önü kapalı dolap kullanılamaz durumdadır.
Bakımı kim yapabilir?+
Yıllık bakım, işi bilen ve gerekli yetkinliğe sahip kişi tarafından yapılır. Aylık gözle kontrolü ise eğitilmiş işletme personeli yürütebilir; iki kaydın da tutulması gerekir.
Dolaptaki söndürme cihazının bakımı aynı mı?+
Hayır. Söndürme cihazları kendi mevzuatına göre kontrol edilir, dolumu ve testi ayrı periyotlara tabidir. Kayıtları da ayrı tutulur.
Kontrol sonrası yenileme listenizi fiyatlandıralım
Uygunsuzluk listesini, hortum tipini ve bağlantı ölçülerini iletin; hortum, vana, lüle ve kabin kalemlerini tek listede kırılımlı olarak hazırlayalım.
Teklif Al
