Yağmurlama sulamada en pahalı hata sahada değil, kâğıt üstünde yapılır: başlık aralığı yarıçaptan büyük seçilir, istasyona kapasitesinin üstünde başlık bağlanır ve sistem çalıştığı hâlde çim lekeli kurur. Bu rehber hesabın sırasını veriyor — debi ölçümünden başlık aralığına, istasyon bölmeden nozul eşleştirmesine kadar.
Kısa Cevap
Yağmurlama sulama hesabı üç sayı üzerinde döner: kaynaktan gelen debi, hattaki işletme basıncı ve nozulun o basınçtaki ıslatma yarıçapı. Aralık, komşu başlığın gövdesine su ulaşacak biçimde seçilir; istasyon ise üzerindeki başlıkların toplam debisi kaynağın verebileceğinin altında kalacak şekilde bölünür. Bu iki kural tutmuyorsa nozul değiştirmek sorunu çözmez.
Bu Yazıda Neler Var?
- Hesabın doğru sırası: önce debi, sonra aralık
- Head-to-head kuralı ve ıslatma yarıçapı ilişkisi
- Kare düzen ile üçgen düzen arasındaki fark
- İstasyonları debiye göre bölme mantığı
- Sprey ile rotoru neden aynı istasyona koymamalı
- Nozul seçiminde yağış şiddetini eşitlemek
- En sık yapılan 7 hesap hatası ve kontrol listesi
Yağmurlama Sulama Hesabı Neyi Belirler?
Hesap üç çıktı üretir: kaç başlık kullanılacağı, bu başlıkların kaç istasyona bölüneceği ve her istasyonun kaç dakika çalışacağı. Üçü de aynı üç girdiye dayanır — ölçülmüş debi, hattaki işletme basıncı ve seçilen nozulun o basınçtaki ıslatma yarıçapı. Girdilerden biri ölçülmeden çizilen yerleşim planı sahada mutlaka düzeltme ister; düzeltme de çoğu zaman kazılmış bir hattı yeniden açmak anlamına gelir.
Hesabın Doğru Sırası
Debiyi ölç
Kaynağın gerçekte kaç litre verdiğini hacmi bilinen bir kova ve kronometreyle ölç. Pompa etiketindeki değer değil, hattın ucundaki gerçek değer esastır.
Basıncı ölç
İşletme basıncını manometreyle gör. Nozul yarıçapları belirli bir basınçta geçerlidir: basınç düşükse yarıçap kısalır, aşırı yüksekse su sise dönüşür ve rüzgârla uçar.
Alanı bölgelere ayır
Çim, çalı ve bordürü ayrı bölgelere ayır. Su ihtiyacı, güneş alma süresi ve eğimi farklı olan yüzeyleri aynı gruba koyma.
Başlık ve nozul seç
Bölgenin en dar kenarını ölç; ıslatma yarıçapı bu ölçüye oturan başlığı seç. Kenarda yarım, köşede çeyrek daire desen kullan.
İstasyonlara dağıt
Başlık debilerini topla ve kaynağın kapasitesini aşmadan grupla. Grup dolunca kalan başlıkları yeni istasyona aktar.
Başlık Aralığı Nasıl Bulunur? Head-to-Head Kuralı
Sprinkler başlığı ıslattığı alanın her yerine eşit su vermez; en çok suyu gövdenin yakınına, en azını yarıçapın ucuna bırakır. Bu yüzden başlıklar uç uca değil, birbirinin gövdesine su atacak kadar yakın yerleştirilir. Kural şudur: kare düzende iki komşu başlık arasındaki mesafe, seçilen nozulun ıslatma yarıçapını aşmaz; üçgen (şaşırtmalı) düzende sıralar kaydırıldığı için bu mesafe bir miktar açılabilir. Böyle bir düzende alanın her noktası en az iki başlıktan su alır ve yarıçap ucundaki zayıf halkalar üst üste binerek kapanır. Aralığı büyütmek başlık adedini düşürür ama arada su almayan bir bant bırakır; bu bant yazın çim üstünde açık renkli şeritler hâlinde ortaya çıkar.
| Yerleşim | Aralık (ıslatma çapına göre) | Nerede uygun |
|---|---|---|
| Kare düzen | ≈ %50 | Dikdörtgen, kenarları düz alanlar |
| Üçgen (şaşırtmalı) düzen | ≈ %55 | Geniş çim alanlar, en dengeli dağılım |
| Rüzgâra açık saha | %45 – %50 | Açık arazi, sahil şeridi, üst kat terasları |
| Dar bordür şeridi | Şerit genişliğine göre | Tek sıra, yarım daire desenli sprey |
Kare Düzen mi Üçgen Düzen mi?
| Özellik | Kare düzen | Üçgen düzen |
|---|---|---|
| Yerleşim | Başlıklar karşılıklı sıralarda | Sıralar yarım adım kaydırılır |
| Aynı alanda başlık adedi | Daha fazla | Daha az |
| Dağılım dengesi | İyi | Daha dengeli |
| Uygulama kolaylığı | Ölçü almak basit | Kaydırma dikkat ister |
| Uygun alan | Dikdörtgen, düz kenarlı | Geniş ve serbest formlu |
| Rüzgârlı sahada | Boşluk daha çabuk açılır | Toleransı yüksek |
Kenar ve köşelerde her iki düzen de bozulur; bu noktalar yarım ve çeyrek daire desenli başlıklarla tamamlanır.
İstasyonları Debiye Göre Nasıl Bölersiniz?
İstasyon bölmenin tek kuralı vardır: bir istasyondaki tüm başlıkların toplam debisi, kaynağın o hatta verebildiği debinin altında kalmalıdır. Sınıra dayanan kurgu sahada çalışır gibi görünür ama başlıklar tam yükselmez, yarıçaplar kısalır ve köşelerde kuru bölgeler oluşur. Emniyet payı bırakmak, sonradan istasyon eklemekten her zaman ucuzdur — çünkü ek istasyon yeni vana, yeni kutu ve çoğu zaman yeniden kazı demektir.
İstasyon bölme sırası
- Kaynak debisini ölç
- Başlık debilerini topla
- Emniyet payını düş
- Grubu kapat, kalanı yeni istasyona aktar
- Kontrol ünitesinde sıraya diz
Program çakışmasına dikkat
İki istasyonu aynı anda çalıştırmak, kâğıt üstündeki bölmeyi geçersiz kılar. Kontrol ünitesinde başlangıç saatleri üst üste biniyorsa sistem beklenenden düşük basınçla çalışır. Sahadaki "yarıçap tutmuyor" şikâyetlerinin önemli bir kısmının nedeni budur, nozul değil.
Sistemin bileşenlerini baştan görmek ister misiniz?
Sprinkler tipleri, solenoid vana, vana kutusu ve kontrol ünitesi ilişkisini bileşen bileşen anlattığımız rehber burada.
Otomatik sulama sistemi rehberiSprey ile Rotoru Aynı İstasyona Koymak Neden Hata?
Sprey başlık suyu sabit desende kesintisiz püskürtür; rotor ise jetini döndürerek aynı noktaya turda yalnız bir kez uğrar. Aynı sürede sprey başlığın toprağa bıraktığı su, rotorunkinin belirgin biçimde üzerindedir. İkisi aynı vanaya bağlanırsa tek bir sulama süresi girilebilir: sprey bölgesi göllenirken rotor bölgesi susuz kalır. Çözüm nozul değiştirmek değil, istasyonu ayırmaktır.
Doğru kurgu
Her başlık tipi kendi istasyonunda; süreler tipe göre ayrı girilir.
- Sprey bölgeleri ayrı vanada
- Rotor bölgeleri ayrı vanada
- Çalı ve çim ayrı programda
- Gölgede kalan alan kendi istasyonunda
Yanlış kurgu
Tek vanada karışık başlık: hangi süreyi girerseniz girin bir bölge zarar görür.
- Sprey ve rotor aynı hatta
- Eğimin altı ve üstü tek istasyonda
- Güneş ve gölge tek programda
- Kapasitesi dolmuş istasyona ek başlık
Nozul Seçimi: Yağış Şiddetini Eşitlemek
Aynı istasyondaki başlıkların desenleri farklı olabilir: köşede çeyrek, kenarda yarım, ortada tam daire. Her başlığın ıslattığı alan farklı olduğu için nozul debisi de bu orana göre seçilmezse çeyrek daire başlığın bulunduğu köşe kat kat fazla su alır. Eşleştirilmiş yağış şiddetli nozul serileri tam olarak bunun için vardır: desen küçüldükçe nozul debisi de aynı oranda düşer, böylece birim alana düşen su miktarı istasyonun her noktasında sabit kalır ve tek bir sulama süresi bütün başlıklar için doğru olur.
Sprey başlık ve nozul kalemleri
Nozul yarıçapları belirli bir işletme basıncında geçerlidir; hesaptaki aralık da o basınca göre kurulur.
XLR Serisi Su Jetleri
Çarpmalı Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Rain Bird US-400 Uni Sprey Otomatik Sulama Gövdesi
Sprey Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Rain Bird US-410 Uni Sprey Otomatik Sulama Başlığı
Sprey Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Rain Bird US-412 Uni Sprey Otomatik Sulama Başlığı
Sprey Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Rain Bird US-415 Uni Sprey Otomatik Sulama Başlığı
Sprey Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Rain Bird US-418 Uni Sprey Otomatik Sulama Başlığı
Sprey Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Çarpmalı Sprinkler
Neden eşleştirilmiş yağış şiddetli nozul?
Bir istasyonda çeyrek, yarım ve tam daire başlık bir arada çalışıyorsa nozul debilerinin desenle orantılı olması gerekir. Eşleştirilmiş serilerde bu oran korunduğu için tüm başlıklar aynı sürede birim alana aynı miktarda su bırakır; köşelerde göllenme, orta bölgede kuruma görülmez. Aynı seri içinde nozul değiştirerek yarıçapı da desen bozulmadan ayarlayabilirsiniz.
En Sık Yapılan 7 Hesap Hatası
- Debi ölçülmeden başlık yerleşimi çizmek: plan sahada baştan bölünür.
- Aralığı ıslatma yarıçapından büyük almak ve iki başlık arasında az sulanan bant bırakmak.
- Kenar ile köşede tam daire desen kullanmak; suyun duvara, yola ve kaldırıma gitmesi.
- Sprey ile rotoru aynı vanaya bağlamak ve tek süreyle iki farklı yağış şiddetini yönetmeye çalışmak.
- Nozul yarıçapını, sahadaki gerçek basınçtan farklı bir basınç değerine göre okumak.
- Eğimli alanda alt ve üst kotu aynı istasyona koymak; vana kapandıktan sonra alt kotta boşalma ve göllenme.
- İstasyonu kapasitesine kadar doldurup emniyet payı bırakmamak.
Kurulum Öncesi Kontrol Listesi
- Kaynak debisi kova ve kronometreyle ölçüldü
- İşletme basıncı manometreyle okundu
- Alan; çim, çalı ve bordür olarak ayrı bölgelere bölündü
- Başlık aralığı, seçilen nozulun ıslatma yarıçapını aşmıyor
- Kenar ve köşelerde yarım/çeyrek daire desen seçildi
- Her istasyonda debi emniyet payı bırakıldı
- Sprey ve rotor aynı vanaya bağlı
- Eğimin altı ile üstü tek istasyonda
- Vana kutusuz gömülmüş, erişim bırakılmamış
Hesap Bitince Hangi Ekipman Gerekir?
Hesap sonrası listeye giren kalemler
İstasyon sayısı vana adedini, vana adedi de kontrol ünitesinin istasyon kapasitesini belirler.
Rainbird 3500 Serisi Otomatik Sulama Rotoru
Rotor Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Rainbird 5000/5000+ Serisi Otomatik Sulama Rotoru
Rotor Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Rainbird 6504 Falcon Serisi Otomatik Sulama Rotoru
Rotor Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
2045A Maxi-Paw
Çarpmalı Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Rainbird DV Servisi Solenoid Vanalar
Solenoid Vanalar
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Rainbird PGA Serisi Solenoid Vanalar
Solenoid Vanalar
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
ESP-RZXe SERİSİ KONTROL CİHAZLARI
Kontrol Üniteleri
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Rain Bird TSJ Serisi Mafsallı Boru Bağlantıları
Rotor Sprinkler
Sulama Ekipmanı
Ürünü inceleSistem Fiyatını Ne Belirler?
| Karar | Fiyata etkisi | Neden |
|---|---|---|
| Başlık aralığı sıkılaştıkça | ▲ artar | Aynı alanda daha çok başlık ve daha çok bağlantı parçası |
| Rotor ağırlıklı yerleşim | ▼ düşer | Uzun yarıçap sayesinde başlık adedi azalır |
| İstasyon sayısı arttıkça | ▲ artar | Her istasyon bir vana, bir kutu ve ek kablo demektir |
| Basınç düzenleyicili gövde ve vana | ▲ artar | İlave donanım; buna karşılık yarıçap sabitlenir |
| Eşleştirilmiş nozul kullanımı | ▲ artar | Nozul ayrı kalem olarak fiyatlanır, sulama süresini kısaltır |
| Toplu adet, tek sevkiyat | ▼ düşer | Sipariş tek seferde toplanır |
| Şehir dışı saha teslimi | ▲ artar | Mesafe ve araç planlaması |
İstanbul ve Türkiye Geneli Tedarik
Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden sprinkler başlıkları, solenoid vanalar, kontrol üniteleri ve sulama bağlantı parçalarını Türkiye geneline tedarik eder. Yerleşim planı elinizde olduğunda listeyi kalem kalem eşleştirip tek sevkiyatta topluyoruz. Ankara, İzmir, Bursa ve Kocaeli başta olmak üzere saha teslimi yapılır.
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Sevkiyat
- Türkiye geneli, saha teslim
- Ürün grubu
- Peyzaj Sulama › Sprinkler, Vana, Kontrol
- Katalog markası
- Rain Bird
- Hat borusu standardı
- TS EN 12201 (PE)
- Teklif için gereken
- Kroki/alan ölçüsü, bölge sayısı, kaynak debisi
Sıkça Sorulan Sorular
Yağmurlama sulamada başlık aralığı kaç metre olmalı?+
Tek bir metre değeri yoktur; aralık, seçilen nozulun o basınçtaki ıslatma yarıçapına bağlıdır. Kural, iki komşu başlık arasındaki mesafenin yarıçapı aşmamasıdır. Kare düzende aralık ıslatma çapının yaklaşık yarısı, üçgen düzende bir miktar fazlası olur.
Debiyi nasıl ölçerim?+
Hattın ucuna hacmi bilinen bir kova tutup dolma süresini ölçmek pratik ve yeterlidir. Ölçümü sulamayı yapacağınız saatte tekrarlayın: sabah erken ile akşam saatlerindeki şebeke yükü farklı olduğu için sonuç da farklı çıkabilir.
Kaç istasyon gerekir?+
Alt sınır, toplam başlık debisinin kaynak debisine bölünmesinden çıkar. Bunun üstüne farklı su ihtiyacı olan bölgeler eklenir: gölge alanı, çalı grubu ve eğimli yüzey kendi istasyonunu ister. Bu yüzden hesapla bulunan sayı başlangıç noktasıdır.
Yarıçap katalog değerinden neden kısa çıkıyor?+
İki neden öne çıkar: hattaki basınç, nozul yarıçapının verildiği basıncın altındadır; ya da istasyon kapasitesinin üzerinde başlık taşımaktadır. İkisi de nozul değiştirilerek çözülmez, hesabın düzeltilmesi gerekir.
Sprey ve rotoru aynı istasyona bağlarsam ne olur?+
Tek süre girebildiğiniz için bir bölge fazla, diğeri eksik su alır. Sprey bölgesinde göllenme ve yosunlanma, rotor bölgesinde kuruma ve kahverengi lekeler görülür.
Üçgen düzen her zaman daha mı iyi?+
Dağılım açısından genelde daha dengelidir ve aynı alanı daha az başlıkla kapatır. Ancak dar, dikdörtgen ve kenarları düz alanlarda kaydırmalı yerleşim uygulamayı zorlaştırır; bu alanlarda kare düzen daha pratiktir.
Sulama hangi saatte yapılmalı?+
Rüzgârın ve buharlaşmanın en düşük olduğu gece yarısı ile sabahın ilk saatleri tercih edilir. Akşamüstü sulamada yaprak uzun süre ıslak kaldığı için mantar hastalığı riski artar.
Hesabı çıkarmanız için sizden ne göndermeliyim?+
Alanın krokisi veya ölçüsü, sulanacak bölgelerin listesi ve ölçülmüş kaynak debisi yeterlidir. Bu üç bilgiyle başlık adedini, istasyon kırılımını ve ekipman listesini çıkarıp fiyatlandırıyoruz.
Yerleşim planınızı ekipman listesine çevirelim
Kroki veya alan ölçünüzü, sulanacak bölge sayısını ve kaynak debinizi iletin; başlık adedi ile istasyon kırılımını çıkarıp teklif hazırlayalım.
Teklif Al
