Bir fiber hattı, enerji besleme kablosu ya da kampüs içi haberleşme kablosu toprağın altına indiğinde asıl karar kablo değil, kabloyu taşıyacak borudur. Yanlış tip seçilen hatta kablo bugün geçer; üç yıl sonra ikinci kabloyu çekmek için aynı kanal yeniden kazılır. Bu rehberde telekom borusunun ne olduğunu, dört ana tipini ve hangi işte hangisinin doğru olduğunu anlatıyoruz.
Kısa Cevap
Telekom borusu (kablo muhafaza borusu), yer altına döşenen fiber optik, data ve enerji kablolarını mekanik hasardan, sudan ve kemirgenden koruyan boş borudur. İçinden akışkan geçmez — görevi kabloyu korumak ve ileride yeni kablo çekilebilecek boş bir güzergâh bırakmaktır. PE ve PVC hammaddeli düz boy, kangal, esnek çift cidarlı ve çok gözlü tipleri bulunur.
Bu Yazıda Neler Var?
- Telekom borusunun görevi ve kablodan farkı
- Dört ana tip: data borusu, kangal muhafaza, göz çoklayıcı, siyah kangal
- Düz boy ile kangal arasındaki seçim
- Hangi çap hangi iş için: Ø32'den Ø110'a
- Göz çoklayıcı borunun mantığı ve göz kombinasyonları
- Kanal açmadan hattı kapatmaya doğru döşeme sırası
- Fiyatı belirleyen altı etken ve sık sorulan sorular
Telekom Borusu Nedir?
Telekom borusu, içinden su değil kablo geçen bir borudur. Bu tek cümle, ürünün bütün teknik farklarını açıklar: basınç sınıfı (PN) veya halka rijitliği (SN) yerine iç yüzey pürüzsüzlüğü, esneklik ve darbe dayanımı ön plandadır. Çünkü boru bir kez döşendikten sonra ondan beklenen tek şey, kablonun sürtünmeden içinden geçmesi ve yıllarca ezilmeden kalmasıdır.
Sektörde aynı ürün için data borusu, kablo muhafaza borusu, kanalet borusu ya da kısaca telekom borusu denir. Kataloglarda ayrım genellikle malzemeye (PE / PVC) değil, teslim biçimine ve göz sayısına göre yapılır: düz boy mu geliyor, kangal mı; tek kanal mı, çok gözlü mü.
Kablo Neden Doğrudan Toprağa Gömülmez?
Zırhlı kablo doğrudan gömülebilir; ancak bu, kabloyu kanalın kaderine bağlar. Boru içine alınan kablo, hem fiziksel olarak korunur hem de hattın geleceği açık kalır.
Mekanik koruma
Kepçe kovası, sonradan açılan kanal ve oturan dolgu yükü kabloya değil boruya gelir.
Sonradan kablo çekme
Boş bırakılan kanal, ikinci fiberi kazı yapmadan çekme imkânı verir. Kanalın kendisi yatırımdır.
Su ve kimyasal
Taban suyu ve topraktaki kimyasal etkiler kablo kılıfına doğrudan temas etmez.
Ayrıştırma
Enerji ve haberleşme kabloları ayrı borularda taşınır; müdahale sırasında karışıklık olmaz.
Telekom Borusu Çeşitleri: Dört Ana Tip
Kataloğumuzdaki telekom grubu dört üründen oluşur ve dördü farklı bir saha problemine cevap verir. Aralarındaki seçim güzergâhın uzunluğuna, viraj sayısına ve bugünden sonra kaç kablo daha geçeceğine bakılarak yapılır.
Kablo muhafaza (data) borusu
HDPE gövdeli, düz boy teslim edilen klasik muhafaza borusu. Ø50, Ø75, Ø90 ve Ø110 mm çaplarda.
- Uzun düz güzergâh
- Enerji besleme hattı
- Cadde ve yol geçişi
Kangal kablo muhafaza borusu
Esnek çift cidarlı yapı: dış cidar oluklu, iç cidar düz. Ø50 ve Ø63 mm çaplarda kangal halinde.
- Virajlı güzergâh
- Az ek, hızlı döşeme
- Bina bağlantısı
Göz çoklayıcı boru
Tek profil içinde birden fazla bağımsız göz. Fiber optikte kablo üfleme yöntemine uygundur.
- Fiber altyapı
- Yedek göz ihtiyacı
- Kampüs ve OSB
Siyah kangal boru
PE hammaddeli, elastik, hafif seri kablo muhafaza borusu. Kangal halinde gelir.
- Parsel içi
- Aydınlatma besleme
- Kısa mesafe
Telekom borusu çeşitlerimiz
Dördü de yer altı kablo koruma içindir; farkları teslim biçimi, esneklik ve göz sayısındadır.
Düz Boy mu, Kangal mı?
Saha ekiplerinin en sık tartıştığı konu budur ve cevabı güzergâhın geometrisinde saklıdır. Düz ve uzun bir cadde hattında düz boy boru daha düzgün bir kanal verir; dönemeçli, kot değiştiren, ağaç köküyle uğraşan bir güzergâhta kangal ek sayısını ciddi biçimde azaltır.
| Özellik | Düz boy data borusu | Kangal muhafaza borusu |
|---|---|---|
| Teslim biçimi | Boy halinde | Kangal (rulo) halinde |
| Ek noktası sayısı | Her boy sonunda ek | Kangal boyunca eksiz |
| Viraj davranışı | Ek parçayla dönülür | Boru kendi esner |
| Kanal içi hizalama | Daha düzgün hat | Serme sırasında yönlendirme ister |
| Nakliye ve istif | Boy uzunluğu araç boyunu belirler | Aynı metrede daha az hacim |
| Uygun iş | Uzun düz güzergâh, yol geçişi | Virajlı güzergâh, parsel içi, bina bağlantısı |
Karma güzergâhta iki tipi birlikte kullanmak yaygındır: cadde boyunca düz boy, bina girişinde kangal.
Pratik kural
Bir güzergâhta viraj sayısı arttıkça kangal, mesafe arttıkça düz boy kazanır. Ek sayısını azaltmak yalnız işçilik değil, arıza ihtimalini de düşürür — kablo hasarları en çok ek ve geçiş noktalarında görülür.
Hangi Çap Hangi İş İçin?
Muhafaza borusunda çap, taşınacak debiye değil kablonun dış çapına ve ileride eklenecek kablo sayısına göre seçilir. Boru içi kablo ile tıka basa dolduğunda hem çekme kuvveti artar hem de ikinci kablo şansı biter. Aşağıdaki tablo kataloğumuzdaki çapların tipik kullanım yerlerini gösterir.
| Çap | Ürün tipi | Yaygın kullanım |
|---|---|---|
| Ø32 – Ø50 mm | Göz çoklayıcı (tekli göz) | Fiber dağıtım, abone bağlantısı, üfleme hattı |
| Ø50 – Ø63 mm | Kangal kablo muhafaza | Parsel içi, bina bağlantısı, virajlı kısa güzergâh |
| Ø50 – Ø75 mm | Data borusu | Haberleşme ana güzergâhı, kampüs içi kanal |
| Ø90 – Ø110 mm | Data borusu | Enerji besleme, yol/cadde geçişi, çok kablolu hat |
Göz Çoklayıcı Boru: Tek Kanaldan Birden Fazla Hat
Göz çoklayıcı boru, tek bir dış profil içinde birbirinden bağımsız iki ya da üç kanal taşır. Mantığı basittir: kazı bir kez yapılır, kanal birden fazla operatöre veya birden fazla döneme hizmet eder. Kanallar ayrı olduğu için bir hatta çekim yapılırken diğerine dokunulmaz.
Kaç gözlü seçeceğinize karar veremediniz mi?
Göz sayısı, çap eşleştirmesi ve sık yapılan hatalar için ayrı bir karar rehberi hazırladık.
Göz Çoklayıcı Seçim Rehberi
Data Boruları
Klasik muhafaza borusu neden hâlâ ilk tercih?
HDPE gövdeli data borusu; darbeye, kemirgene ve topraktaki kimyasal etkilere karşı dirençlidir, su baskınında kabloyu kuru tutar. Ø50, Ø75, Ø90 ve Ø110 mm çaplarıyla hem haberleşme hem enerji besleme hattında kullanılır. Sipariş verirken çap, güzergâh uzunluğu ve boy tercihini belirtmeniz yeterli.
Kanal Açmadan Hattı Kapatmaya: Doğru Sıra
Güzergâh ve derinlik netleşir
Kanal derinliği, yüzeyden gelecek yüke ve varsa şartname şartına göre belirlenir. Yol geçişlerinde ayrı koruma istenir.
Kum yatak serilir
Boru doğrudan kazı tabanına oturtulmaz. Keskin taş, moloz ve kaya parçası kanaldan temizlenir.
Boru serilir, ekler yapılır
Kangal serilirken burulma bırakılmaz; düz boy hatta ekler aynı hizada birleştirilir.
Kılavuz ipi ve tapa
Kablo hemen çekilmeyecekse boru ucu kapatılır ve içine kılavuz ipi bırakılır. Açık bırakılan boru çamurla dolar.
Örtü dolgu ve sıkıştırma
Boru üzeri önce kumla örtülür, sonra dolgu tabakalar hâlinde sıkıştırılır.
İkaz bandı ve kayıt
Boru hizasının üstüne ikaz bandı serilir; güzergâh ve boş göz bilgisi as-built kaydına işlenir.
Muhafaza Hattını Tamamlayan Kalemler
Büyük kesitli enerji kabloları ve çok sayıda kablonun bir arada geçtiği güzergâhlarda muhafaza görevi çoğu zaman koruge boruya verilir: aynı kanalda hem yüksek ezilme dayanımı hem geniş iç kesit gerekir. Bu durumda hat, koruge ek parçalarıyla tamamlanır.
Koruge muhafaza hattında sık kullanılan kalemler
Yol altı geçişlerinde kablo muhafazası için SN8 gövde tercih edilir.
Telekom Borusu Fiyatını Ne Belirler?
Telekom borusunda tek bir liste rakamı yoktur; fiyat birkaç değişkenin birleşiminden çıkar. Aşağıdaki tablo hangi etkenin fiyatı hangi yöne çektiğini gösterir.
| Etken | Fiyata etkisi | Neden |
|---|---|---|
| Çap büyüdükçe | ▲ artar | Metre başına hammadde miktarı artar |
| Göz sayısı arttıkça | ▲ artar | Tek profilde birden fazla kanal ve daha karmaşık kalıp |
| Cidar / seri kalınlaştıkça | ▲ artar | Hafif seri ile ağır seri arasında ağırlık farkı belirgindir |
| Metraj arttıkça | ▼ düşer | Kangal ve sevkiyat verimliliği |
| Kangal boyu uzadıkça | ▼ düşer | Aynı metrede daha az ek ve daha az işçilik |
| Sevkiyat mesafesi | ▲ artar | Hacimli ürün; araç doluluğu belirleyicidir |
İstanbul'dan Türkiye Geneline Tedarik
Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden telekom borularını ve muhafaza hattı kalemlerini Türkiye geneline tedarik eder. Kangal ve düz boy ürünler araca farklı biçimde yüklendiği için sipariş listesinde ikisinin ayrılması sevkiyat planını netleştirir: kangalda sarım çapı, düz boyda çubuk uzunluğu belirleyicidir.
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Sevkiyat
- Türkiye geneli, şantiye teslim
- Ürün grubu
- Telekom › Data Boruları · Göz Çoklayıcı · Siyah Kangal
- Hammadde
- PE / PVC
- Çap aralığı
- Ø32 mm – Ø110 mm
- Teklif süresi
- Metraj listesiyle aynı gün
Sıkça Sorulan Sorular
Telekom borusu ile su borusu aynı şey mi?+
Hayır. Telekom borusu içinden akışkan geçirmez, kablo taşır. Su borusunda basınç sınıfı (PN) belirleyicidir; muhafaza borusunda ise iç yüzey düzgünlüğü, esneklik ve darbe dayanımı öne çıkar.
Data borusu hangi çaplarda bulunur?+
Kataloğumuzda Ø50, Ø75, Ø90 ve Ø110 mm çaplarında bulunur. Kangal kablo muhafaza borusu Ø50 ve Ø63 mm, göz çoklayıcı boru ise 32-50 mm göz ölçülerindedir.
Fiber optik için hangi boru kullanılır?+
Fiber hatlarda göz çoklayıcı boru yaygındır; kablo üfleme yöntemine uygun basınç dayanımı ve düzgün iç yüzey sunar. Tek hatlık kısa bağlantılarda tekli göz veya kangal muhafaza borusu da kullanılır.
Enerji kablosu ile haberleşme kablosu aynı boruya çekilir mi?+
Uygulamada ayrılır. Enerji ve haberleşme kabloları ayrı borularda taşınır; sonradan müdahale ve arıza takibi bu ayrımla kolaylaşır. Şartname varsa ayrım ve mesafe kuralı oradan alınır.
Kangal boru sıcak havada nasıl döşenir?+
Kangal, güneş altında uzar ve serildiği anda gergindir. Kanala serdikten sonra bir süre bekletip gerilimin alınması, ardından ek ve dolgu yapılması yaygın uygulamadır.
Boruya kılavuz ipi çekilmiş gelir mi?+
Sipariş sırasında belirtilmesi gereken bir tercihtir. Kablo hemen çekilmeyecekse boru uçları kapatılır ve içeriye kılavuz ipi bırakılır; aksi hâlde boru çamurla dolar.
Kaç metrelik kangal geliyor?+
Göz çoklayıcı borular 200 metrelik kangallar hâlinde sunulur. Diğer kangal ürünlerde boy ürün ve çapa göre değişir; sipariş öncesi teyit ediyoruz.
Güzergâhınıza uygun telekom borusunu birlikte seçelim
Çap, göz sayısı ve metraj listenizi iletin; uygun tipi belirleyip kalem bazlı fiyat verelim.
Teklif Al
