Toprak nem sensörünün başarısı cihazın kendisinde değil, gömüldüğü yerde saklıdır. Aynı sensör doğru noktada zonun gerçek durumunu okur, yanlış noktada ise sistemi ya sürekli kapalı tutar ya da hiç durdurmaz. Nem sensörlü sulama kurmak, bir kutu açıp toprağa gömmekten ibaret değildir; hangi zonu temsil edeceğine, hangi derinliğe ineceğine ve hangi eşikte sulamayı keseceğine karar vermeyi gerektirir.
Kısa Cevap
Toprak nem sensörü, temsil ettiği zonun kök bölgesine, bitkinin suyu gerçekten aldığı derinliğe gömülür. Yer seçiminde üç kural vardır: sensör zonun ortalama koşulunu yansıtan bir noktada olmalı, başlıkların ıslattığı normal alan içinde kalmalı ve suyun biriktiği çukur ile suyun kaçtığı eğim tepesi gibi uç noktalardan uzak durmalıdır. Farklı toprak, bitki ya da güneşlenme koşuluna sahip her grup kendi sensörünü ister.
Bu Yazıda Neler Var?
- Toprak nem sensörünün neyi ölçtüğü
- Yağmur sensöründen farkı ve birlikte kullanımı
- Sensörün gömüleceği noktanın seçimi, 6 adımda
- Kaç zona kaç sensör konur
- Eşik değerinin sahada belirlenmesi
- Sulamayı kesme mantığı ve bakım takvimi
- Kurulum kontrol listesi ve sık sorulan sorular
Toprak Nem Sensörü Neyi Ölçer?
Toprak nem sensörü, gömüldüğü noktadaki toprağın su içeriğini okur ve bu değeri kontrol ünitesine bildirir. Ölçüm, havanın değil kökün bulunduğu ortamın durumudur; sistemin kararı da buna göre verilir. Değer belirlenen eşiğin üstündeyse toprak yeterince nemli sayılır ve o programa ait sulama atlanır, eşiğin altına indiğindeyse program normal biçimde çalışır.
Bu yaklaşımın takvim tabanlı sulamadan farkı, kararın sabit bir sıklığa değil ölçülen duruma bağlanmasıdır. Bulutlu ve serin bir hafta boyunca aynı program çalışmaya devam etmez; sıcak ve rüzgârlı bir haftada ise sulama seyrekleşmez. Sistem, mevsim geçişlerinde program süresini elle değiştirme ihtiyacını da azaltır.
Yağmur Sensöründen Farkı
| Özellik | Toprak nem sensörü | Yağmur sensörü |
|---|---|---|
| Ölçtüğü ortam | Kök bölgesindeki toprak | Açık havadaki yağış |
| Kararın dayanağı | Bitkinin gerçek su durumu | Yağışın olup olmadığı |
| Montaj | Toprak içine, kök derinliğine | Yüzeye, yağışı gören yükseklikte |
| Zon ayrımı | Zon bazlı kurulabilir | Genelde tüm sistemi etkiler |
| Kaçırdığı durum | Ani yağışı geç yansıtabilir | Kök bölgesine inmemiş hafif yağışı durdurma sayar |
| Kurulum işi | Kazı ve kablo güzergâhı gerekir | Sonradan kolayca eklenir |
| Bakımı | Prob temizliği, eşik gözden geçirme | Gövde temizliği |
İki sensör birbirinin alternatifi değildir. Yaygın kurgu, tüm sistemi kesen bir yağmur sensörü ile zon bazlı nem sensörlerinin birlikte kullanılmasıdır.
Sensör Nereye Gömülür?
Zonu temsil eden nokta
Sensör, zonun en kurak ya da en nemli köşesine değil ortalama koşulunu yansıtan bir yerine konur. Uç noktaya konan sensör tüm zonu yanlış yönetir.
Kök derinliği
Prob, bitkinin suyu aldığı derinliğe iner. Çim ile ağaç ve çalı grubunun kök derinliği aynı olmadığı için aynı derinlik her zona uymaz.
Islanan alanın içi
Nokta, başlıkların normal olarak ıslattığı alanın içinde kalmalıdır. Örtüşmenin dışında kalan kuru bir bölgeye konan sensör sulamayı hiç durdurmaz.
Uç noktalardan uzak
Suyun biriktiği çukur, eğimin tepesi, bina saçağı altı ve sert yüzey kenarı gibi noktalar zonu temsil etmez.
Kablo güzergâhı
Prob kablosu, ileride yapılacak kazı ve havalandırma işlerinden korunacak şekilde ve hat borusu güzergâhına paralel çekilir.
Konumu kayda geçirin
Gömülen sensörün yeri projede işaretlenir. İşaretlenmemiş sensör, ilk bakım kazısında kesilen ilk kablo olur.
Nem sensörlü kurulumun sensör tarafı
Sipariş listesinde kontrol ünitesinin modelini ve sensör girişi sayısını belirtin.
Kaç Zona Kaç Sensör?
Sensör sayısını belirleyen şey zon sayısı değil, birbirinden farklı davranan alan gruplarının sayısıdır. Aynı toprak yapısına, aynı bitki grubuna ve benzer güneşlenmeye sahip zonlar tek bir sensörle temsil edilebilir. Bu üç girdiden biri değiştiği anda o grup kendi sensörünü ister; aksi halde gölgede kalan bir zon, güneşe bakan bir zonun ölçümüne göre sulanır.
| Alan grubu | Sensör yaklaşımı | Gerekçe |
|---|---|---|
| Aynı toprak, aynı bitki, aynı güneş | Grup için tek sensör yeterli | Zonlar benzer davranır, ölçüm devredilebilir |
| Güneşli ve gölgeli zonlar | Her koşula ayrı sensör | Gölgeli zon çok daha yavaş kurur |
| Çim ile ağaç ve çalı grubu | Ayrı sensör, ayrı derinlik | Kök derinliği ve su ihtiyacı farklıdır |
| Eğimli ve düz alanlar | Ayrı sensör | Eğimde su tutulmaz, düzlükte birikir |
| Farklı toprak yapısı | Ayrı sensör | Kumlu ve killi toprak aynı eşikte davranmaz |
| Damla sulama ile yağmurlama zonları | Ayrı sensör | Islanma deseni ve derinliği birbirine benzemez |
Eşik Değeri Nasıl Belirlenir?
Eşik, sistemin sulamayı hangi nem seviyesinde atlayacağını belirleyen tek ayardır ve sahada belirlenir. Katalogdan alınan genel bir değer, o toprağın su tutma davranışını bilmediği için ya sürekli sulama yapar ya da bitkiyi susuz bırakır. Doğru eşik, iyi sulanmış toprakla kurumaya başlamış toprak arasındaki ölçüm farkı gözlemlenerek bulunur.
- 1Zonu normal programıyla iyice sulayın ve suyun kök bölgesine indiğinden emin olun.
- 2Suyun fazlası süzüldükten sonra sensörün gösterdiği değeri not edin; bu, o toprağın doygun sonrası referansıdır.
- 3Sulama yapmadan birkaç gün bekleyin ve değerin nasıl düştüğünü günlük olarak izleyin.
- 4Bitkide ilk stres belirtisi görünmeden önceki değeri eşik adayı olarak alın.
- 5Eşiği bu adayın biraz üstüne kurun; sistemin bitkiyi stres noktasına getirmeden önce sulaması hedeflenir.
- 6İlk sezon boyunca gözlemle daraltın ve mevsim geçişlerinde bir kez gözden geçirin.
Eşiği kitaptan değil sahadan alın
Aynı sensör, kumlu ve killi toprakta aynı sulama davranışını üretmez. Killi toprak suyu tutar ve yavaş bırakır; kumlu toprak hızlı süzer. Eşiği toprağın gerçek kuruma eğrisini görmeden kurmak, nem sensörlü bir sistemi takvimli bir sistemden daha kötü hale getirebilir.
Sensörün bağlandığı kontrol tarafı
Zon bazlı sensör kullanılacaksa ünitedeki sensör girişi sayısı baştan kontrol edilmelidir.
ESP-RZXe SERİSİ KONTROL CİHAZLARI
Kontrol Üniteleri
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
ESP-TM2 Serisi Kontrol Cihazları
Kontrol Üniteleri
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
RC2 Akıllı Kontrol Cihazı
Kontrol Üniteleri
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
ESP-LXME Serisi
Kontrol Üniteleri
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
FSMLXME ESP-LXME için Akıllı Akış Modülü
Sulama Otomasyon ve Kontrol
Muhtelif
Ürünü incele
FG100 Debi Sensörü
Kontrol Üniteleri
Sulama Ekipmanı
Ürünü incele
Sulama Sensörleri
Kararı toprağın kendisinden almak
Takvim tabanlı bir sulama programı, bulutlu bir haftayla sıcak bir hafta arasındaki farkı görmez; ikisinde de aynı süreyi uygular. Toprak nem sensörü bu kararı kök bölgesindeki gerçek ölçüme bağlar ve toprak yeterince nemliyken programı atlar. Kazanç yalnızca sudan değildir: sürekli ıslak kalan kök bölgesi havasızlaşır ve mantar hastalıklarına açık hale gelir. Sensör, gereksiz sulamayı keserek bu riski de düşürür.
Sensör Sulamayı Nasıl Keser?
Karar zinciri
- Program saati gelir
- Ünite sensörden nem değerini okur
- Değer eşiğin üstündeyse program atlanır
- Değer eşiğin altındaysa zon normal süresiyle çalışır
- Sulama sonrası değer yükselir, döngü yeniden başlar
Diğer sensör tiplerini de karşılaştırın
Nem sensörü tek başına bir sistem kurmaz. Yağmur, donma ve akış sensörlerinin hangi soruya cevap verdiğini ve nasıl birlikte çalıştıklarını ayrı rehberde topladık.
Sulama Sensörü Rehberini AçBakım ve Sezonluk İşler
Sezon başı
Kışı toprakta geçiren sensörün ilk kontrolü.
- Sensörün okuma yaptığını üniteden doğrulayın
- Kablo ek yerlerini gözden geçirin
- Eşiği geçen sezonun gözlemiyle güncelleyin
Sezon içi
Ölçümün sahayla tutarlı olduğunu düzenli sınayın.
- Sulama sonrası değer yükseliyor mu bakın
- Zonda kuru leke oluşursa yer seçimini sorgulayın
- Peyzaj değişen alanlarda sensörü yeniden konumlandırın
Sezon sonu
Donma ve kazı hasarı bu adımda önlenir.
- Sensör konumunu proje üzerinde teyit edin
- Hat boşaltılırken kablo güzergâhına dikkat edin
- Bahar için yedek prob ihtiyacını listeleyin
Kurulum Kontrol Listesi
- Alan, farklı davranan gruplara ayrıldı ve her gruba sensör planlandı
- Sensör noktası zonun ortalama koşulunu temsil ediyor
- Prob, o bitki grubunun kök derinliğine gömüldü
- Nokta, başlıkların ıslattığı alanın içinde kaldı
- Sensör konumu ve kablo güzergâhı proje üzerinde işaretlendi
- Eşik değeri sahada gözlemlenmeden fabrika ayarında bırakıldı
- Tek sensör, güneşli ve gölgeli zonların tamamını yönetiyor
Nem Sensörlü Kurulumun Maliyetini Ne Belirler?
| Etken | Fiyata etkisi | Neden |
|---|---|---|
| Sensör adedi arttıkça | ▲ artar | Her farklı alan grubu kendi probunu ister |
| Zon bazlı kurgu istenmesi | ▲ artar | Ünitede daha fazla sensör girişi ya da dekoder gerekir |
| İki telli hatta tanıtma | ▲ artar | Sensör dekoderi ayrı kalem olarak girer |
| Kablo güzergâhı uzunluğu | ▲ artar | Kablo metrajı ve su geçirmez ek parçası artar |
| Bitmiş peyzajda kazı | ▲ artar | Yüzey açma ve onarım işçiliği eklenir |
| Aynı projede toplu alım | ▼ düşer | Tek sevkiyat ve tek hazırlık verimi doğar |
| Şantiye teslim mesafesi | ▲ artar | Navlun araç doluluğuna göre değişir |
Neden liste fiyatı yayınlamıyoruz?
Sensör adedi, zon bazlı kurgu ihtiyacı, kablo metrajı ve teslim noktası projeden projeye değişir. Sabit bir rakam yerine zon listenizi ve kontrol ünitesi bilgisini alıp kırılımlı teklif hazırlıyoruz.
İstanbul Başakşehir'den Türkiye Geneline Tedarik
Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden toprak nem sensörlerini, yağmur ve donma sensörlerini, kontrol ünitelerini ve iki telli hatta kullanılan sensör dekoderlerini tek listede tedarik eder. Nem sensörlü bir kurgu planlarken zon listesini, bitki gruplarını ve kontrol ünitesinin modelini birlikte iletmek, kaç sensöre ihtiyaç olduğunu ilk görüşmede netleştirir. Kontrol ünitesi, sensör ve başlık kalemleri aynı listede toplandığında tek gönderiyle çıkar; Kocaeli ve Ankara dahil Türkiye geneline teslimat yapıyoruz.
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Ürün grubu
- Peyzaj Sulama › Sulama Sensörleri
- Sensör tipleri
- Toprak nem · yağmur · yağmur/donma kombo
- Bağlandığı taraf
- Kontrol üniteleri ve iki telli hatta sensör dekoderi
- Yanına giren kalemler
- Sulama kabloları · su geçirmez kablo bağlantı parçası
- Hesap birimi
- Adet; kablo metre
- Sevkiyat
- Türkiye geneli, şantiye teslim
Sıkça Sorulan Sorular
Toprak nem sensörü nereye gömülür?+
Temsil ettiği zonun kök bölgesine, bitkinin suyu aldığı derinliğe. Nokta, zonun ortalama koşulunu yansıtmalı ve başlıkların ıslattığı alanın içinde kalmalıdır.
Kaç sensör gerekir?+
Zon sayısı değil, farklı davranan alan grubu sayısı belirler. Aynı toprak, bitki ve güneşlenme koşuluna sahip zonlar tek sensörle temsil edilebilir; bu girdilerden biri değiştiğinde ayrı sensör gerekir.
Eşik değeri nasıl belirlenir?+
Sahada. Zon iyice sulanır, doygun sonrası değer not edilir, ardından toprağın kuruma seyri günlük izlenir. Bitkide stres belirtisi görünmeden önceki değerin biraz üstü eşik olarak kurulur.
Nem sensörü yağmur sensörünün yerine geçer mi?+
Geçmez. Nem sensörü toprağı, yağmur sensörü havayı okur. Yaygın kurgu, tüm sistemi kesen bir yağmur sensörü ile zon bazlı nem sensörlerinin birlikte kullanılmasıdır.
Kumlu ve killi toprakta aynı eşik kullanılır mı?+
Kullanılmaz. Killi toprak suyu tutar ve yavaş bırakır, kumlu toprak hızlı süzer. Her toprak yapısı için eşik ayrı gözlemle belirlenir.
Sensör damla sulama zonunda da kullanılır mı?+
Kullanılır ama yer seçimi değişir. Damla sulamada ıslanma, damlatıcının etrafında sınırlı bir hacimde oluşur; sensör bu ıslak hacmin içine, kök bölgesine yerleştirilir.
Sensörün konumu neden kayda geçirilmeli?+
Gömülü sensör yüzeyden görünmez. Konumu projede işaretlenmezse ileride yapılacak havalandırma, dikim ya da onarım kazısında kablosu ilk kesilen eleman olur.
Mevcut sisteme nem sensörü eklenebilir mi?+
Eklenebilir. Kontrol ünitesinde sensör girişi bulunması ya da iki telli hatta sensör dekoderi kullanılması yeterlidir. Ek iş, prob için açılacak kazı ve kablo güzergâhıdır.
Zon listenizi gönderin, kaç sensör gerektiğini birlikte çıkaralım
Zonları, bitki gruplarını ve kontrol ünitesi modelini iletin; sensör adedi, bağlantı yöntemi ve kablo kalemleri dahil kırılımlı teklif hazırlayalım.
Teklif Al
