Sahadan en sık gelen telefon şudur: “Ø200 koruge aldık, Ø200 PVC ek parçaya girmiyor.” Hata malzemede değil, iki borunun çapı farklı yerden ölçmesinde. Koruge boruda anma çapı iç çapı gösterir; PVC ve HDPE basınçlı borularda ise dış çapı. Bu yazıda koruge boruda hangi ölçünün neyi ifade ettiğini, muflu boyun faydalı uzunluğu nasıl değiştirdiğini ve sipariş verirken hangi ölçüleri yazmanız gerektiğini netleştiriyoruz.
Kısa Cevap
Koruge boruda çap iç çaptan okunur. TS EN 13476 kapsamındaki çift cidarlı borular anma iç çapı (DN/ID) ile anılır. Yani Ø200 koruge borunun iç çapı yaklaşık 200 mm'dir, dış çapı ise oluk tepesinden ölçülür ve bundan belirgin biçimde büyüktür. PVC pis su ve HDPE basınçlı borularda ise anma çapı dış çaptır (DN/OD). Aynı rakamı taşıyan iki boru bu yüzden birbirine geçmez.
Bu Yazıda Neler Var?
- DN/ID ve DN/OD farkı: çap hangi yüzeyden okunur
- Koruge borudaki dört ayrı ölçü ve nerede karşınıza çıkar
- Ø200 koruge ile Ø200 PVC neden birleşmez
- Muf, faydalı boy ve 6 metrelik boruda gerçek hat uzunluğu
- Perforeli ve FKS tiplerinde ölçünün değişen tarafı
- Sipariş ve metraj listesinde yazılması gereken ölçüler
- Ölçü kaynaklı üç metraj hatası ve sık sorulan sorular
Koruge Boruda Çap Neden Karışıyor?
Plastik boru sektöründe iki ayrı anma sistemi yan yana kullanılır. Basınçlı hatlarda boru, üzerinden geçireceği basınca göre cidar kalınlığı değişerek üretilir; bu yüzden sabit tutulan ölçü dış çaptır. İç çap, basınç sınıfı yükseldikçe küçülür. Cazibeli altyapı hatlarında ise borudan beklenen şey debiyi taşımaktır, dolayısıyla sabit tutulması gereken ölçü iç çaptır.
Koruge boru ikinci gruba girer. Oluklu dış cidar yükü taşır, düz iç cidar akışı taşır ve akış kesiti korunmak zorundadır. Bu nedenle koruge boru anma iç çapıyla adlandırılır. Dış çap ise oluk profiline bağlıdır ve tedarik edilen ürünün profil tasarımına göre değişkendir; katalogdan teyit edilmesi gereken bir ölçüdür, tahmin edilecek bir ölçü değil.
DN/ID ve DN/OD Farkı
| Özellik | Koruge boru (DN/ID) | PVC – HDPE basınçlı (DN/OD) |
|---|---|---|
| Anma çapı neyi gösterir | İç çapı | Dış çapı |
| Sabit tutulan ölçü | Akış kesiti | Dış yüzey |
| Sınıf değişince ne olur | SN yükselince dış çap ve cidar artar | PN yükselince cidar artar, iç çap daralır |
| Hangi hatta kullanılır | Cazibeli: kanalizasyon, yağmur suyu, drenaj | Basınçlı: içme suyu, şebeke, sulama |
| Ek parça uyumu | Yalnız koruge profiline oturan parçalar | Düz cidarlı standart ek parçalar |
| Ø200 pratikte ne demek | İçi yaklaşık 200 mm, dışı daha büyük | Dışı 200 mm, içi daha küçük |
İki sistemin kesişmesi gereken noktada geçiş adaptörü kullanılır; iki boru doğrudan birbirine takılmaz.
Katalogdan okunacak ölçü
Koruge borunun dış çapı, muf dış ölçüsü ve oluk adımı üretim profiline bağlıdır. Farklı profillerden gelen iki boruyu aynı manşonla birleştirmeye çalışmak sahada en sık yaşanan uyumsuzluktur. Hattı tek profil üzerinden kurmak, sonradan parça arayışını tamamen ortadan kaldırır.
Koruge Boruda Dört Ayrı Ölçü
Bir koruge boruda tek bir “çap” yoktur; birbirinden farklı dört ölçü aynı anda geçerlidir ve her biri farklı bir işi belirler. Metrajda ve montajda karışıklık, bu dördünün birbirinin yerine kullanılmasından çıkar.
| Ölçü | Ne ifade eder | Neyi belirler |
|---|---|---|
| Anma çapı (DN/ID) | Borunun adı; iç çap esaslıdır | Sipariş, ek parça seçimi, hidrolik hesap |
| İç çap | Düz iç cidarın net açıklığı | Debi, akış hızı, tıkanma davranışı |
| Dış çap (oluk tepesi) | Borunun en geniş gövde ölçüsü | Hendek genişliği, kılıf boru, beton geçiş deliği |
| Muf ölçüsü | Boru ucundaki geçme yuvasının ölçüsü | Ek yapımı, conta oturması, manşon seçimi |
| Toplam boy / faydalı boy | Boru boyu ile hatta katılan net uzunluk | Metraj, boru adedi, fire payı |
Ø200 Koruge ile Ø200 PVC Neden Birbirine Girmez?
Parsel içi tesisat çoğunlukla PVC, sokak ana hattı ise koruge olduğu için bu iki sistem hemen her projede karşılaşır. Rakamlar aynı görünse de fiziksel ölçüler tutmaz: koruge tarafta 200 mm içeriyi, PVC tarafta 200 mm dışarıyı anlatır. Üstelik yüzeyler de farklıdır — koruge borunun dışı ovaldir ve oluklu, PVC borunun dışı düz ve pürüzsüz. Contalı bir PVC mufu koruge profilin üzerine oturmaz.
Bu birleşim, iki sistemi kendi ölçüsüyle karşılayan bir geçiş parçasıyla yapılır. Bir ucu koruge profiline, diğer ucu PVC ölçüsüne göre üretilmiş adaptör her iki tarafta da conta yuvasını doğru boyutta tutar. Silikonla sarmak, PVC boruyu koruge mufa zorlamak veya birleşimi betona gömmek kısa vadede tutar, dolgu oturduğunda açılır.
Koruge Ek Parçalar
İki farklı ölçü sistemini birleştiren parça
Koruge PVC Geçiş Adaptörü, koruge tarafında anma iç çapına, PVC tarafında dış çapa göre çalışır. Bina bağlantılarında, muayene bacası girişlerinde ve mevcut PVC hattın koruge ile devam ettiği noktalarda kullanılır. Sipariş verirken iki ölçüyü de ayrı ayrı yazmak gerekir: koruge tarafı DN, PVC tarafı dış çap. Tek bir rakam verildiğinde hangi tarafın kastedildiği anlaşılamaz.
Boy, Muf ve Faydalı Uzunluk
Koruge boru sahada en yaygın olarak 6 metrelik boylarda sevk edilir. Ancak muflu tiplerde borunun bir ucu geçme yuvasıdır ve bu yuva, bir sonraki borunun ucunu içine alır. Yani hatta katılan net uzunluk, toplam boydan muf derinliği kadar eksiktir. Yüz metrelik bir güzergâhta bu fark, hesaba katılmadığında bir boru boyuna yaklaşan bir açık yaratır.
6 metrelik muflu borunun hatta katkısı
- Toplam boy
- Eksi muf derinliği
- Faydalı boy
- Çarpı boru adedi
- Net hat uzunluğu
Metrajda pratik yaklaşım
Hat uzunluğunu faydalı boya bölün, çıkan sayıyı yukarı yuvarlayın ve kesim firesi için pay bırakın. Muayene bacaları arasındaki mesafeler tam boru katı çıkmadığı için her bacada bir kesim oluşur; kesilen parçanın kalan kısmı çoğu zaman başka bir kola girmez.
Yaygın Anma Çapları ve Sınıf İlişkisi
Tedarik ettiğimiz koruge boru ailesi Ø100 ile Ø1000 arasında anma çaplarını kapsar. Aynı anma çapı farklı halka rijitliği sınıflarında üretilir; SN yükseldiğinde iç çap korunur, artan cidar dışarı doğru büyür. Bu nedenle SN8 bir borunun dış ölçüsü, aynı anma çapındaki SN4 borudan büyüktür ve hendek genişliği buna göre planlanır.
Koruge boru tipleri
Dördü de HDPE gövdelidir; anma çapı hepsinde iç çap esaslıdır.
Perforeli ve FKS Tiplerinde Ölçü Nasıl Değişir?
Perforeli tipte anma çapı aynı
Delikler oluk yüzeyinde açılır; iç çap ve dış ölçü değişmez. Değişen tek şey perforasyonun boru çevresinde hangi bölgeyi kapladığıdır.
Perforasyon yönü belirtilir
Yalnız üst bölgeden delikli tip ile çevresel delikli tip aynı çapta farklı ürünlerdir. Sipariş notunda yönün yazılması gerekir.
FKS tipi büyük çap tarafında
Profil yapısı ve ek yöntemi standart koruge boruyla birebir aynı değildir; ek parça uyumu sipariş öncesi teyit edilir.
Sınıf, dış ölçüyü değiştirir
Aynı DN'de SN4 ve SN8 borunun iç çapı ortaktır, dış ölçüsü ve metre ağırlığı farklıdır.
Sipariş Verirken Hangi Ölçüleri Belirtmelisiniz?
- Anma çapı (DN) ve bunun iç çap olduğu teyidi
- SN sınıfı: gömme derinliği ve üstten geçecek yük bilgisiyle birlikte
- Boy tercihi ve muflu mu düz uçlu mu olacağı
- Conta ve manşonun teklife dahil olup olmadığı
- Perforeli isteniyorsa delik yönü ve bölgesi
- Bağlanacağı PVC veya beton hattın çapı ve tipi
- Yalnız “Ø200 koruge, 300 metre” yazılmış, sınıf ve ek parça belirtilmemiş liste
- PVC katalogundan alınan dış çapın koruge listesine iç çap gibi yazılması
Ölçü uyumunu kuran ek parçalar
Her biri koruge profiline oturacak şekilde çalışır; düz cidarlı ek parçalar koruge boruya uymaz.
Koruge Manşon
Koruge Ek Parçalar
HDPE / PE
Ürünü incele
Koruge Boru Contası
Koruge Ek Parçalar
HDPE / PE
Ürünü incele
Koruge Redüksiyon
Koruge Ek Parçalar
HDPE / PE
Ürünü inceleKoruge PVC Geçiş Adaptörü
Koruge Ek Parçalar
U-PVC
Ürünü incele
Koruge Beton Geçiş Parçası
Koruge Ek Parçalar
HDPE / PE
Ürünü incele
Koruge Körtapa
Koruge Ek Parçalar
HDPE / PE
Ürünü inceleÖlçüden Kaynaklanan Üç Metraj Hatası
Toplam boy üzerinden metraj
Muf derinliği düşülmeden yapılan hesap, hat sonunda eksik boru olarak geri döner. Faydalı boy üzerinden hesaplayın.
Hendek genişliğinin iç çapa göre kazılması
Kazı genişliği borunun dış ölçüsüne, üstüne de iki yandan sıkıştırma payına göre belirlenir. İç çapa göre açılan hendekte yan dolgu sıkıştırılamaz.
Beton geçiş deliğinin dar bırakılması
Baca veya perde duvara bırakılan boşluk borunun oluk tepesinden geçecek ölçüde olmalıdır. İç çapa göre bırakılan delik sahada kırılarak büyütülür.
Metraj listenizi ölçü kontrolünden geçirelim
Hat uzunluğu, gömme derinliği ve bağlanacağı mevcut hattı iletin; anma çapı, SN sınıfı ve ek parça adetlerini kırılımlı biçimde çıkaralım.
Hızlı Teklif Alİstanbul Başakşehir'den Türkiye Geneline Tedarik
Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden koruge boru ve ek parçalarını tek listede tedarik eder. Boruyu bir yerden, contayı ve manşonu başka yerden almak, sahada profil uyuşmazlığı riskini doğuran en yaygın nedendir; aynı listeden çıkan kalemlerde bu risk kalkar. Koruge boru hacimli bir yüktür; hat uzunluğunu ve teslim adresini baştan bildirmek termin süresini kısaltır. Ankara, İzmir, Bursa ve Kocaeli dahil Türkiye geneline şantiye teslimi yapılır.
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Ürün grubu
- Altyapı › Koruge Borular
- Anma çapı aralığı
- Ø100 – Ø1000 mm
- Malzeme
- HDPE / PE
- Tipler
- SN4 · SN8 · Perforeli · FKS
- Hesap birimi
- Metre; ek parçalar adet
- Sevkiyat
- Türkiye geneli, şantiye teslim
Sıkça Sorulan Sorular
Koruge boru çapı iç çap mı dış çap mı?+
İç çaptır. TS EN 13476 kapsamındaki çift cidarlı borular anma iç çapı (DN/ID) ile anılır. Ø300 koruge borunun iç çapı yaklaşık 300 mm, dış çapı ise oluk tepesinden ölçüldüğünde bundan büyüktür.
Koruge borunun dış çapı kaç mm?+
Dış çap oluk profiline bağlıdır ve tek bir rakamla verilemez; aynı anma çapında SN4 ile SN8 borunun dış ölçüsü bile farklıdır. Kesin dış ölçü, tedarik edilen ürünün katalog değerinden teyit edilir.
Katalogdaki Ø200 iç çapı mı dış çapı mı anlatıyor?+
Koruge boruda Ø200 anma çapıdır ve DN/ID sisteminde iç çapı ifade eder; borunun dış ölçüsü oluklu profil nedeniyle bundan belirgin biçimde büyüktür. Teklif isterken hangi sistemin kullanıldığını yazmak, ek parça uyumsuzluğunu baştan keser. Koruge–PVC birleşimi için geçiş adaptörü seçimini inceleyin.
Koruge borular kaç metre gelir?+
Sahada en yaygın boy 6 metredir. Muflu tiplerde hatta katılan faydalı boy, muf derinliği kadar daha kısadır; metraj bu net uzunluk üzerinden yapılmalıdır.
Muflu koruge boru ne demek?+
Borunun bir ucunun, bir sonraki borunun ucunu içine alacak geçme yuvası şeklinde üretilmiş olmasıdır. Sızdırmazlık bu yuvaya oturan contayla sağlanır ve ayrıca manşon gerekmez.
Aynı çapta SN4 ve SN8 borunun ölçüsü aynı mı?+
İç çapları aynıdır, bu yüzden ikisi de aynı anma çapıyla anılır. Cidar kalınlığı dışarı doğru arttığı için SN8'in dış ölçüsü ve metre ağırlığı daha yüksektir.
Perforeli koruge borunun çapı farklı mı?+
Hayır. Delikler oluk yüzeyine açıldığı için anma çapı ve iç çap değişmez. Sipariş notunda belirtilmesi gereken şey delik yönü ve perforasyonun kapladığı bölgedir.
Hendek genişliğini hangi ölçüye göre açmalıyım?+
Borunun dış ölçüsüne göre. Dış çapın üzerine, iki yanda dolgunun sıkıştırılabileceği kadar çalışma payı eklenir; sıkıştırılamayan yan dolgu borunun ovalleşmesine yol açar.
Doğru çapı ve sınıfı birlikte belirleyelim
Hattın debisi, gömme derinliği ve bağlantı noktalarını iletin; anma çapı, SN sınıfı ve geçiş parçalarını içeren kırılımlı teklifi hazırlayalım.
Teklif Al
