Yağmur Plastik
Altyapı Rehberi

İnegal Te mi Redüksiyon mu? Branşman ve Çap Küçültme

27 Eylül 2026·0 görüntülenme

İnegal Te mi Redüksiyon mu? Branşman ve Çap Küçültme

Hat bir yerde ikiye ayrılıyor, başka bir yerde inceliyor. Bu iki iş sahada sürekli birbirine karışır ve sipariş listesine yanlış parça olarak geçer. Oysa ayrım nettir: te dallandırır, redüksiyon daraltır. İnegal te ise ikisini tek gövdede yapar — ana hattan daha küçük çapta bir kol çıkarır. Hangi noktada hangisinin doğru olduğunu bilmek, hem kaynak sayısını hem hattaki yük kaybını düşürür.

Kısa Cevap

Eşit te, üç yolu da aynı çapta olan dallanma parçasıdır. İnegal te, kolu ana hattan küçük çaplı olan te'dir; branşman ile çap düşürmeyi tek parçada birleştirir. Redüksiyon ise dallanma yapmaz, yalnızca hattın çapını değiştirir. Kolun çapı ana hattan küçükse inegal te, hat düz devam edip inceliyorsa redüksiyon kullanılır.

Bu Yazıda Neler Var?

  • Te ve redüksiyonun görev farkı
  • İnegal te ne zaman tek parça avantajı sağlar
  • Eşit te + redüksiyon kombinasyonu ne zaman tercih edilir
  • Çatal te 45° neden ayrı bir parça
  • Ölçü yazımı: hangi çap önce yazılır
  • Branşman noktasında itki ve sabitleme
  • 6 saha hatası, kontrol listesi ve sık sorulan sorular

Te ve Redüksiyon: Görev Farkı

Te, hattı üç yola ayırır; akışın bir kısmı düz devam eder, bir kısmı kola gider. Redüksiyon ise tek yolludur: giriş ve çıkış aynı eksende, çapları farklıdır. Bu yüzden redüksiyon bir dallanma parçası değil, bir geçiş parçasıdır.

Karışıklık, kol çapı küçüldüğünde başlar. Ana hattan küçük çapta bir kol çıkarmak gerektiğinde iki yol vardır: tek parça inegal te kullanmak ya da eşit te takıp arkasına redüksiyon kaynatmak. İkisi de çalışır; farkları kaynak sayısında, yer ihtiyacında ve ileride yapılacak değişiklik payındadır.

Özellikİnegal te (tek parça)Eşit te + redüksiyon
Kaynak sayısıKolda tek kaynakKolda iki kaynak
Yer ihtiyacıDaha kısa; dar odada avantajlıDaha uzun; boyun payları eklenir
Olası sızıntı noktasıDaha az ek yeriHer ek bir risk noktası
Kol çapını sonradan büyütmeParça değişimi gerekirRedüksiyonu değiştirmek yeterli
Stok esnekliğiÇap kombinasyonuna bağlıStandart parçalarla kurulabilir
Tercih edildiği yerKalıcı servis ve parsel bağlantılarıKol çapının değişebileceği noktalar

Gömülü ve bir daha açılmayacak noktalarda ek sayısını azaltmak esastır; erişilebilir vana odalarında esneklik öne çıkabilir.

İnegal Te Nedir, Nerede Kullanılır?

İnegal te, ana hat çapı ile kol çapının farklı olduğu te'dir. En yaygın kullanım alanı servis bağlantılarıdır: büyük çaplı bir dağıtım hattından parsele, binaya veya sulama koluna daha küçük çapta bir hat çıkarılır. Ana hat kesiti korunur, kol ihtiyaca göre boyutlanır.

Kol çapı seçilirken yapılan en büyük hata, eldeki parçaya göre karar vermektir. Kol çapını kolun taşıyacağı debi belirler; gereğinden küçük kol, ucundaki tesisatta basınç düşüşü olarak geri döner. Gereğinden büyük kol ise gereksiz maliyet ve düşük akış hızı demektir.

Ölçü nasıl yazılır?

Te siparişinde önce ana hat çapı, sonra kol çapı yazılır: 110 x 63 gibi. Redüksiyonda ise önce büyük çap, sonra küçük çap belirtilir. Bu sıra karışırsa gelen parça uymaz. Anma çapı daima dış çaptır; PE hatlarda iç çapla verilen ölçü hatalıdır.

Branşman ve çap değişim parçaları

Te için iki çapı, redüksiyon için büyük ve küçük çapı birlikte yazın.

Çatal Te 45° Neden Ayrı Bir Parça?

Standart tede kol, ana hatta dik girer. Akış 90 derece dönmek zorunda kaldığı için birleşim noktasında türbülans ve yük kaybı oluşur. Çatal te 45°'de kol, akış yönüne açılı girer; su hattın gidiş yönüne daha yumuşak katılır.

Bu ayrıntı, iki kolun birleştiği toplayıcı hatlarda ve yük kaybının kritik olduğu uzun branşmanlarda fark yaratır. Buna karşılık 45° parça daha fazla yer ister; dar bir vana odasında dik te pratik kalabilir.

Branşman noktasının kurulma sırası

  1. Kolun taşıyacağı debi belirlenir
  2. Kol çapı hesaplanır
  3. Parça seçilir (inegal te / eşit te + redüksiyon / çatal te)
  4. Kaynak kanal kenarında yapılır
  5. Kol üzerine izolasyon vanası planlanır
  6. İtkiye karşı sabitleme yapılır

Branşmanda İtki: Sabitleme Neden Gerekir?

Basınçlı hatta suyun yön değiştirdiği her nokta, boruyu dışa doğru iten bir kuvvet üretir. Te ve dirseklerde bu kuvvet parçayı hattın dışına itmeye çalışır; redüksiyonlarda ise kesit değişimi nedeniyle eksenel bir itki doğar.

Kaynaklı PE hatlarda ek yeri çekmeye dayanır, ancak parça çevresindeki zemin gevşekse hat zamanla yerinden oynar ve gerilim ek noktalarında toplanır. Bu yüzden büyük çaplı te ve redüksiyon noktalarında beton takoz ya da uygun sıkıştırılmış dolgu ile sabitleme yapılır.

İnegal Te

Spigot (Alın Kaynak Ek Parçalar)

Servis bağlantısının tek parçalık çözümü

İnegal te, ana hattan daha küçük çapta bir kol çıkarmayı tek gövdede halleder: kolda ikinci bir kaynak yapmanıza, arkasına redüksiyon eklemenize gerek kalmaz. Ek sayısı azaldığı için gömülü hatlarda risk noktası da azalır, montaj süresi kısalır. Parsel ve bina bağlantıları, sulama kolu ayrımları ve yangın branşmanları en sık kullanıldığı yerlerdir. Sipariş verirken ana hat ve kol çapını 110 x 63 biçiminde birlikte yazmanız yeterlidir.

Hangi Noktada Hangi Parça?

İhtiyaçUygun parçaNeden
Hat aynı çapta ikiye ayrılıyorEşit teHer iki kol da ana hat kesitini sürdürür
Ana hattan küçük çaplı servis koluİnegal teBranşman ve çap düşürme tek parçada
Hat düz devam ediyor ama inceliyorRedüksiyonDallanma yok, yalnız kesit değişimi
İki hat aynı yöne birleşiyorÇatal te 45°Akış açılı katılır, yük kaybı azalır
Hat kesilmeden kol alınacakElektrofüzyon semerAna hat işletmedeyken bağlantı yapılabilir
Kol ucu kapatılacakKör tapaİleride uzatılacak uçlar hazır bırakılır
Parça seçimi kadar kol üzerine izolasyon vanası konulup konulmayacağı da planlanmalıdır.

Kaynak yapılmayan alternatifler

İşletmedeki hattan kol almak veya sökülebilir bağlantı kurmak gerektiğinde kullanılır.

Seçimde 6 Saha Hatası

1

Kol çapı debiye göre seçilmiyor

Eldeki parçaya göre verilen karar, kolun ucundaki basınç düşüşü olarak geri döner.

2

Ölçü sırası ters yazılıyor

Tede ana hat, redüksiyonda büyük çap önce yazılır. Ters yazım uymayan parçayla sonuçlanır.

3

İki redüksiyon üst üste kaynatılıyor

Kademe kademe daraltmak hem ek sayısını hem yük kaybını artırır. Tek adımda geçiş tercih edilir.

4

Kola izolasyon vanası konmuyor

Vanasız branşmanda tek bir bakım için ana hattın tamamı boşaltılır.

5

İtkiye karşı sabitleme atlanıyor

Büyük çaplı te ve redüksiyon noktaları gevşek zeminde zamanla oynar, gerilim eklerde toplanır.

6

Parça basınç sınıfı hattan düşük

Branşman noktası hattın PN değerinin altındaysa hattın kapasitesi o parçaya iner.

Parça Ölçüsünü Kesinleştirmeden Önce

  • Her branşman için ana hat ve kol çapı birlikte yazıldı (örn. 110 x 63)
  • Redüksiyonlarda büyük ve küçük çap sırasıyla belirtildi
  • Parçaların PN değeri hattın PN değerine eşit veya üstünde
  • Kol üzerindeki izolasyon vanaları listeye eklendi
  • İşletmedeki hattan alınacak kollar için semer alternatifi değerlendirildi
  • Kol çapı, sahada bulunan parçaya göre belirlendi
  • Ölçüler iç çapla yazıldı

Branşman Parçalarının Fiyatını Ne Belirler?

EtkenFiyata etkisiNeden
Ana hat çapı büyüdükçe▲ artarParça ağırlığı çapla birlikte hızla artar
Basınç sınıfı yükseldikçe▲ artarCidar kalınlığı ve malzeme miktarı artar
Nadir çap kombinasyonu▲ artarStandart dışı inegal ölçüler daha uzun termin ister
Çatal te 45° tercihi▲ artarDaha büyük gövde ve daha fazla malzeme
Eşit te + redüksiyon kombinasyonu▲ artarİki parça ve iki kaynak işçiliği
Parça adedi arttıkça▼ düşerHazırlık ve sevkiyat verimliliği yükselir
Branşman noktalarını krokide toplu çıkarmak, hem parça hem kaynak işçiliği tarafında en gerçekçi maliyeti verir.

Neden liste fiyatı yayınlamıyoruz?

Aynı parçanın çap kombinasyonu, basınç sınıfı, adedi ve teslim noktası değiştiğinde birim maliyet değişir. Sabit rakam yerine krokinizdeki branşman noktalarını sayıp kalem bazında teklif hazırlıyoruz.

İstanbul Başakşehir'den Türkiye Geneline Tedarik

Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden eşit te, inegal te, çatal te ve redüksiyon kalemlerini elektrofüzyon grubu ve HDPE boruyla aynı listede tedarik eder. Branşman noktalarının krokide işaretlenmiş olması, çap kombinasyonlarını tek seferde eşleştirmemizi sağlar. Boru ve ek parça kalemleri tek listede toplandığında tek araca yüklenir; Ankara, İzmir, Bursa ve Kocaeli dahil Türkiye geneline şantiye teslimi yapılır.

Tedarik künyesi
Merkez
İstanbul · Başakşehir
Ürün grubu
Altyapı › Spigot (Alın Kaynak Ek Parçalar)
Gövde malzemesi
HDPE / PE
Parça aileleri
Eşit te · inegal te · çatal te 45° · redüksiyon
Ölçü yazımı
Te: ana hat x kol · Redüksiyon: büyük x küçük
Alternatif yöntem
Elektrofüzyon te, redüksiyon ve semer
Sevkiyat
Türkiye geneli, şantiye teslim

Sıkça Sorulan Sorular

İnegal te nedir?+

Kol çapı ana hat çapından küçük olan te'dir. Branşman almayı ve çap düşürmeyi tek gövdede yapar; en sık servis ve parsel bağlantılarında kullanılır.

İnegal te ile redüksiyon arasındaki fark nedir?+

İnegal te üç yolludur ve hattı dallandırır. Redüksiyon tek yolludur, dallanma yapmaz; yalnızca hattın çapını değiştirir. Kol çıkarılmayacaksa te'ye gerek yoktur.

Eşit te ile redüksiyon kullanmak yerine inegal te mi almalıyım?+

Gömülü ve kalıcı bir servis bağlantısında inegal te, ek sayısını azalttığı için avantajlıdır. Kol çapının ileride değişebileceği erişilebilir noktalarda eşit te ve redüksiyon kombinasyonu esneklik sağlar.

Ölçüyü nasıl yazmalıyım?+

Tede önce ana hat, sonra kol çapı yazılır: 110 x 63 gibi. Redüksiyonda önce büyük, sonra küçük çap belirtilir. Tüm ölçüler anma dış çapı üzerinden verilir.

Çatal te 45° ne zaman tercih edilir?+

Kolun akış yönüne açılı katılması istendiğinde. Toplayıcı hatlarda ve yük kaybının kritik olduğu uzun branşmanlarda dik teye göre daha az direnç oluşturur. Buna karşılık daha fazla yer ister.

İşletmedeki hattan kol almak mümkün mü?+

Elektrofüzyon semer parçalarıyla mümkündür; ana hattı kesmeden kol açılabilir. Vanalı servis te tipleri, bağlantıyı ve izolasyon vanasını tek noktada toplar.

Branşman noktasında sabitleme gerekir mi?+

Basınçlı hatlarda te ve redüksiyon noktalarında itki kuvveti doğar. Büyük çaplarda ve gevşek zeminde beton takoz veya uygun sıkıştırılmış dolgu ile sabitleme yapılır.

Parçanın basınç sınıfı ne olmalı?+

En az hattın PN değeri kadar olmalıdır. Daha düşük sınıflı bir branşman parçası, hattın taşıyabileceği basıncı kendi seviyesine indirir.

Branşman noktalarınızı listeye çevirelim

Krokideki te ve redüksiyon noktalarını, ana hat ve kol çaplarını iletin; parçaları hattın PN değerine göre eşleştirip fiyatlandıralım.

Teklif Al

Doğru ürünü birlikte seçelim

Projeniz için en uygun çap, sınıf ve ürünü teknik ekibimizle belirleyin.