Drenaj borusu döşemek, hendek açıp boruyu içine bırakmak değildir. Hattın ömrünü üç karar belirler: suyun boruya girdiği filtre katmanı, hat boyunca kesintisiz tek yönlü eğim ve suyun teslim edildiği deşarj noktası. Biri eksik kurulan hat ilk sağanakta çalışır, ikinci yılında sessizce durur; kimse fark etmez, çünkü boru toprağın altındadır.
Kısa Cevap
Drenaj borusu; tabanı düzeltilmiş ve tek yöne eğimlendirilmiş bir hendekte, yıkanmış çakıldan oluşan filtre yatağının üzerine döşenir. Boru ve çakıl geotekstil keçeyle zarflanır, üstü çakılla örtülür, geri dolgu katmanlar hâlinde yapılır. Hattın sonu bir rögara, yağmur suyu hattına ya da açık kanala teslim edilmemişse döşeme tamamlanmış sayılmaz.
Bu Yazıda Neler Var?
- Kazıya başlamadan cevaplanması gereken 4 soru
- Hazır keçe sargılı boru ile sahada sarım arasındaki tercih
- Döşemenin 8 adımı: taban, yatak, boru, filtre, dolgu
- Hendek genişliği ve yatak kalınlığı neye göre belirlenir
- Çakıl filtresi ve keçe zarfının kurulum mantığı
- Ek parçalar, temizleme noktası ve deşarj bağlantısı
- Geri dolgu öncesi kontrol listesi ve sık sorulan sorular
Kazıya Başlamadan Cevaplanacak 4 Soru
Sahada en pahalı hata, hendek açıldıktan sonra fark edilendir. Kepçe geldiğinde güzergâh, kot ve teslim noktası tartışılmaz. Dört sorunun cevabı kazıdan önce netleşmeli; dördü de hattın hangi ürünle kurulacağını belirler.
Su nereye teslim edilecek?
Deşarj noktası hattın en alt kotundan daha aşağıda olmalı. Teslim noktası yoksa hat, suyu bir yerden alıp başka bir yerde biriktiren bir çukura dönüşür.
Hangi suyu topluyorsunuz?
Zemin içindeki sızıntı suyu ile çatıdan inen yağmur suyu aynı hatta yüklenmez. Yüzey suyu ayrı toplanır, drenaj hattı zemin suyunu alır.
Zemin ne kadar ince taneli?
Kil ve silt oranı yükseldikçe filtre kararı sertleşir: keçe gramajı, çakıl tane dağılımı ve zarf tipi buna göre seçilir.
Hat sonradan temizlenebilecek mi?
Uç noktalara ve yön değişimlerine kontrol/temizleme bacası konmayan hat, tıkandığında tek çözümü kazı olan bir hattır.
Hazır Keçe Sargılı Boru mu, Sahada Sarım mı?
Filtre kumaşının boruya ne zaman geleceği, döşeme hızını ve hata payını değiştiren bir tedarik kararıdır. Keçe sargılı boru kangaldan çıktığı gibi hendeğe iner; çıplak boru ise rulo keçeyle sahada zarflanır. İkisi de doğru uygulamadır, seçim şantiyenin şartlarına göre yapılır.
| Özellik | Keçe sargılı hazır boru | Çıplak boru + rulo keçe |
|---|---|---|
| Saha işçiliği | Aç, ser, bağla; sarım işi yok | Keçe serme, bindirme ve kapatma işi var |
| Hata payı | Sargı fabrikasyon, homojen | Bindirme ve kapatma ekip disiplinine bağlı |
| Filtre seçimi | Sargı ürünle birlikte gelir | Gramaj ve tip zemine göre serbestçe seçilir |
| Çakıl zarfı ile ilişki | Çakıl yine gerekir, keçe boruyu korur | Keçe genelde çakılın dışını zarflar |
| Kısmi tamir | Hasarlı bölüm boru ile değişir | Keçe yaması ayrı yapılabilir |
| Sevkiyat hacmi | Sargı nedeniyle biraz daha hacimli | Boru ve keçe ayrı kalem olarak yüklenir |
| Nerede öne çıkar | Hızlı ilerleyen, uzun bahçe ve temel çevresi hatları | Zemin sınıfının değiştiği, gramajın kritik olduğu işler |
İki yolun ortak noktası şudur: hiçbirinde çakıl filtresi opsiyonel değildir. Keçe, çakılın yerine geçen bir katman değil, çakılı koruyan katmandır.
Hattın gövdesi: drenaj boru tipleri
Üç tip de Ø50–Ø200 mm anma ölçü aralığında listelenir. Sipariş metre üzerinden verilir.
Drenaj Borusu Döşemenin 8 Adımı
Güzergâhı ve kotu işaretleyin
Hattın başlangıç ve bitiş kotunu, deşarj noktasını ve yön değişimlerini kazıdan önce zemine işaretleyin. Kot farkı yoksa hat kurulmaz, önce teslim noktası bulunur.
Hendeği tek yönlü eğimle açın
Kazı tabanı deşarja doğru kesintisiz alçalmalı. Ara çukur ve düzlük bırakılan hendekte su durur, ince tane orada çöker.
Tabanı temizleyin ve keçeyi serin
Gevşek ve çamurlu malzemeyi alın. Keçeyi hendek tabanına ve yan yüzeylere, üstte kapatmaya yetecek kanat payı bırakarak serin.
Çakıl yatağını serin ve tesviye edin
Yıkanmış, ince tozdan arındırılmış çakılı taban boyunca serip düzleyin. Boru doğrudan kazı zeminine değil, bu yatağın üstüne oturur.
Boruyu döşeyin ve eklerini yapın
Boruyu yatağa oturtun, manşonla ekleyin, yön değişimlerinde dirsek kullanın. Hattın toplama bölümü delikli, taşıma bölümü deliksiz olmalı.
Boruyu çakılla örtün
Boruyu her yönden saracak şekilde çakıl serin. Su boruya yanlardan ve üstten gelir; sadece altına çakıl koymak filtreyi yarım bırakır.
Keçe kanatlarını kapatın
Serilen keçenin kanatlarını çakılın üstünde bindirerek kapatın. Zarfın açık kaldığı her nokta, ince tanenin girdiği kapıdır.
Geri dolguyu katmanlar hâlinde yapın
Dolguyu tek seferde dökmeyin; ince katmanlar hâlinde serip sıkıştırın. Ağır ekipmanı hattın doğrudan üstünde çalıştırmayın.
Eğimi göz kararı bırakmayın
Hendek tabanının eğimini gergin ip, su terazisi veya lazer ile hat boyunca kontrol edin. Kazı sırasında oluşan tek bir ters eğim, hattın tamamının performansını o noktaya kilitler. Proje kotu verilmemişse deşarj noktasından geriye doğru çalışmak en güvenli yöntemdir.
Hendek Genişliği ve Yatak Kalınlığı Neye Göre Belirlenir?
Hendek ölçüsü boru çapından değil, borunun etrafında kalması gereken filtre kalınlığından çıkar. Çakıl, boruyu her yönden saracak kadar yer bulamıyorsa hendek dar demektir. Karar tablosu şöyle işler:
| Karar | Neye göre belirlenir | Gerekçe |
|---|---|---|
| Hendek genişliği | Boru dış ölçüsü + iki yanda çakıl payı + çalışma payı | Filtre yalnızca altta değil, borunun çevresinde olmalı |
| Hendek derinliği | Deşarj kotu ve drene edilecek su seviyesi | Hat, tutmak istediğiniz su seviyesinin altında kalmalı |
| Yatak kalınlığı | Kazı tabanının taşıma gücü ve düzgünlüğü | Boru noktasal yük görmemeli, boyunca düzgün oturmalı |
| Üst örtü kalınlığı | Dolgu tipi ve üstten gelecek yük | Çakıl örtüsü hem filtre hem darbe yastığıdır |
| Kazı şevi | Zemin sınıfı ve kazı derinliği | Göçme riski, kazının kendisinden bağımsız bir güvenlik konusudur |
| Ek parça boşluğu | Dirsek ve çatal ölçüleri | Ek noktasında hendek daralırsa parça zorlanarak takılır |
Çakıl Filtresi: Suyu Boruya Getiren Katman
Drenaj borusunun yarıkları suyu emmez; su, çevresindeki boşluklu ortamdan boruya doğru akar. O boşluklu ortamı çakıl kurar. Kazı malzemesiyle geri gömülen bir boru, deliklerinin çevresinde hiçbir boşluk bulamaz ve hat en baştan kilitlenir.
Geotekstil keçe bu tablonun ikinci yarısıdır. Zeminden gelen kil ve silt tanesini çakılın dışında tutar, çakıl boşluklarının yıllar içinde dolmasını geciktirir. Keçe boruya doğrudan sarılabildiği gibi, daha yaygın olarak çakıl zarfının dışını sarar. Bu iki yaklaşım arasındaki farkı ve sarım tekniğini ayrı rehberde ayrıntılandırdık.
Suyun izlediği yol
- Zemin içindeki su
- Geotekstil keçe (ince tane burada kalır)
- Yıkanmış çakıl filtresi
- Boru yarıkları
- Delikli toplama hattı
- Deliksiz taşıma hattı
- Rögar / deşarj
Hendekteki filtre katmanı
Keçe m², sargılı boru metre üzerinden hesaplanır.
Hattı Tamamlayan Ek Parçalar
Metraj çıkarılırken en sık unutulan kalem ek parçalardır. Her yön değişimi bir dirsek, her birleşme bir çatal, kör uç bir tapa ister. Parça sahada bulunamadığında ekip çözümü kendi bulur: boru kesilir, zorlanır, bantlanır — hattın en zayıf noktası tam orada oluşur.
Drenaj borusu ek parçaları
Adet bazlı sipariş edilir; metraj listesine boru ile birlikte yazılmalıdır.
Drenaj Manşon
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Dirsek 90 °
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Dirsek 45°
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Çift Çatal
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Tek Çatal
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Tapa
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Tünel Tipi Ek Parçalar
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Boruları
Filtre kumaşı ürünle birlikte gelsin
Keçe sargılı drenaj borusu, filtre kumaşı sarılmış hâlde sahaya gelir. Uzun bahçe hatlarında ve temel çevresi drenajında kazandırdığı şey zamandır: ekip serme ve bindirme adımlarıyla uğraşmadan doğrudan döşemeye geçer, sargı homojen olduğu için hata payı düşer. Çakıl filtresinin yerine geçmez. Ø50–Ø200 mm aralığında tedarik ediyoruz.
Deşarj ve Temizleme Noktaları
Toplanan suyun gideceği yer projede belliyse hat, yağmur suyu hattına veya rögara bağlanır. Belli değilse arazinin alt kotunda açık kanal, kuyu ya da doğal bir çıkış aranır.
Drenaj hattını pis su hattına bağlamayın
Drenaj hattının pis su hattına bağlanması iki yönlü bir sorun üretir: kanaldan gelen koku ve yükselen debide zemine geri basma. Aynı şekilde çatı iniş borusunu doğrudan delikli drenaj hattına vermek, hattın toplaması gereken zemin suyunu bırakıp yağmur debisiyle boğulmasına yol açar. Yüzey suyu ayrı toplanır, drenaj hattına yalnızca deliksiz taşıma bölümünden sonra katılır.
Geri Dolgu Öncesi Son Kontrol
- Hendek tabanı deşarja doğru tek yönlü, ara çukursuz eğimlendi
- Boru, yıkanmış çakıl yatağının üzerine hat boyunca düzgün oturdu
- Çakıl borunun altında, yanlarında ve üstünde kesintisiz
- Keçe kanatları üstte bindirmeli kapatıldı, zarfta açık nokta yok
- Yön değişimlerinde dirsek, birleşmelerde çatal, kör uçta tapa kullanıldı
- Hat sonu rögara veya kontrollü deşarj noktasına bağlandı
- Boru, kazıdan çıkan killi malzemeyle doğrudan gömüldü
- Dolgu tek seferde döküldü ve hattın üstünde ağır ekipman çalıştı
Drenaj Hattı Maliyetini Ne Belirler?
| Etken | Maliyete etkisi | Neden |
|---|---|---|
| Boru çapı büyüdükçe | ▲ artar | Metre başına malzeme miktarı artar |
| Keçe sargılı tip tercihi | ▲ artar | Filtre kumaşı ve sargı işlemi metre fiyatına girer |
| Ek parça yoğunluğu | ▲ artar | Dirsek, çatal ve tapa adet bazlı ayrı kalemdir |
| Rögar ve temizleme noktası sayısı | ▲ artar | Her kontrol noktası ayrı ürün ve işçilik demektir |
| Toplam metraj arttıkça | ▼ düşer | Hazırlık ve araç doluluğu metreye bölünür |
| Kalemlerin tek listede toplanması | ▼ düşer | Boru, keçe ve ek parça tek sevkiyata sığar |
| Şantiye teslim mesafesi | ▲ artar | Kangal ve rulo hacimlidir; araç planı belirleyicidir |
İstanbul Başakşehir'den Türkiye Geneline Tedarik
Yağmur Plastik, İstanbul Başakşehir'deki merkezinden drenaj borusu, geotekstil keçe, ek parça ve rögar kutularını tek listede tedarik eder. Boru ve ek parça kalemleri tek listede toplandığında tek araca yüklenir; Ankara, İzmir, Bursa ve Kocaeli dahil Türkiye geneline şantiye teslimi yapılır.
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Ürün grubu
- Altyapı › Drenaj Boruları ve Ek Parçaları
- Boru tipleri
- Yuvarlak · Tünel tipi · Geotekstil keçe sargılı
- Ölçü aralığı
- Ø50 mm – Ø200 mm
- Hesap birimi
- Boru metre, keçe m², ek parça adet
- Sevkiyat
- Türkiye geneli, şantiye teslim
Sıkça Sorulan Sorular
Drenaj borusu çakılsız döşenir mi?+
Döşenmemesi gerekir. Boru yarıkları suyu emmez; su, boruyu çevreleyen boşluklu çakıldan içeri akar. Kazı malzemesiyle gömülen borunun çevresinde bu boşluk oluşmaz ve hat daha ilk yıl işlevini kaybeder.
Drenaj borusu hangi eğimle döşenir?+
Hattın tamamı deşarja doğru tek yönde ve kesintisiz alçalmalıdır. Sayısal eğim şartnamede verilir; verilmiyorsa deşarj kotundan geriye çalışıp tabanı ip veya lazerle kontrol edin. Ara çukur ve düzlük bırakılmamalıdır.
Keçe boruya mı yoksa çakılın dışına mı sarılır?+
İkisi de uygulanır. Yaygın olan, keçenin hendek içinde çakıl zarfının dışını sarmasıdır; böylece filtre görevi tüm çakıl kütlesini korur. Keçe sargılı hazır boruda ise kumaş borunun üstündedir ve çakıl yine gerekir.
Drenaj borusu ne kadar derine döşenir?+
Derinliği drene edilecek su seviyesi ve deşarj kotu belirler. Hat, kontrol altında tutmak istediğiniz su seviyesinin altında kalmalı; aynı anda deşarj noktasına kadar eğimini koruyabilecek kotta olmalıdır.
Hattın tamamı delikli boru olmalı mı?+
Hayır. Suyun toplandığı bölüm delikli, toplanan suyu deşarja taşıyan bölüm deliksiz olmalıdır. Aksi hâlde taşınan su yol boyunca zemine geri sızar ve hat kendi suyunu tekrar tekrar toplar.
Drenaj hattına temizleme bacası şart mı?+
Şartname zorunlu tutmasa bile hattın uçlarına ve yön değişimlerine kontrol noktası konması önerilir. Bacası olan hat tıkandığında yıkanır, olmayan hat kazılır.
Hat metrajınızı gönderin, listeyi biz çıkaralım
Boru metresi, yön değişimi sayısı ve keçe m² bilgisiyle drenaj hattının tüm kalemlerini tek listede toplayıp kırılımlı teklif hazırlıyoruz. Ek parça ve rögar kalemleri de aynı listede yer alır.
Teklif Alın
